1. Phương pháp Kakeibo: Sổ chi tiêu gia đình Nhật Bản

Kakeibo (hay Kakebo) là phương pháp quản lý tiền được người Nhật sử dụng từ đầu thế kỷ 20. Thay vì chỉ ghi lại các khoản thu chi, Kakeibo khuyến khích bạn suy nghĩ trước mỗi lần mua sắm để hiểu rõ tiền của mình đang được sử dụng vào đâu.

Một chu kỳ Kakeibo thường bắt đầu bằng việc xác định tổng thu nhập, số tiền muốn tiết kiệm trong tháng và số tiền còn lại để chi tiêu. Sau đó, bạn ghi chép các khoản chi theo từng nhóm như:

  • Chi tiêu thiết yếu: ăn uống, tiền nhà, điện nước.
  • Chi tiêu phục vụ nhu cầu cá nhân: quần áo, mỹ phẩm.
  • Chi tiêu cho giải trí: du lịch, xem phim, gặp gỡ bạn bè.
  • Chi tiêu phát sinh: sửa xe, khám bệnh, quà tặng.

Cuối mỗi tháng, bạn dành thời gian xem lại các khoản đã chi để trả lời một số câu hỏi như: Mình đã chi quá nhiều cho khoản nào? Khoản nào có thể cắt giảm? Có đạt mục tiêu tiết kiệm hay không? Việc nhìn lại này giúp bạn điều chỉnh thói quen chi tiêu thay vì chỉ ghi chép cho có.

Kakeibo phù hợp với những người muốn hiểu rõ dòng tiền của mình và hình thành thói quen chi tiêu có kế hoạch.

2. Phương pháp Konmari: Tối giản để không mua thứ không cần

KonMari là phương pháp sắp xếp không gian sống do chuyên gia người Nhật Marie Kondo phát triển. Mặc dù không phải phương pháp quản lý tài chính, KonMari lại giúp nhiều người tiết kiệm tiền bằng cách hạn chế mua những món đồ không thực sự cần.

Nguyên tắc của KonMari khá đơn giản: Chỉ giữ lại những món đồ vẫn còn giá trị sử dụng hoặc khiến bạn thực sự muốn giữ. Khi thường xuyên sắp xếp lại nhà cửa, bạn sẽ biết mình đang có gì và tránh mua trùng hoặc mua theo cảm hứng.

Ví dụ: Trước khi mua một chiếc áo mới, bạn có thể mở tủ quần áo và tự hỏi liệu mình đã có món đồ tương tự hay chưa. Cách làm này giúp giảm các khoản chi không cần thiết mà vẫn đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày.

KonMari phù hợp với những người thường xuyên mua sắm theo cảm xúc hoặc muốn xây dựng lối sống gọn gàng, tiết kiệm hơn.

3. Phương pháp phong bì (Kakeibo biến thể): Chia tiền mặt theo từng mục

Phương pháp phong bì là cách quản lý tiền bằng việc chia ngân sách thành nhiều khoản riêng biệt ngay sau khi nhận thu nhập. Mỗi phong bì đại diện cho một mục đích chi tiêu và chỉ được sử dụng đúng mục đích đó.

Ví dụ: Với thu nhập 15 triệu đồng/tháng, bạn có thể chia thành:

  • Phong bì tiền ăn.
  • Phong bì tiền thuê nhà.
  • Phong bì đi lại.
  • Phong bì giải trí.
  • Phong bì tiết kiệm.
  • Phong bì dự phòng.

Khi một phong bì đã hết tiền, bạn sẽ tạm dừng chi tiêu ở hạng mục đó hoặc cân nhắc điều chỉnh ngân sách từ các khoản khác nếu thực sự cần thiết.

Ngày nay, nhiều người không còn dùng phong bì giấy mà thay bằng nhiều tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tính năng quản lý ngân sách trên ứng dụng tài chính. Dù sử dụng hình thức nào, nguyên tắc cốt lõi vẫn là phân bổ tiền ngay từ đầu để hạn chế chi tiêu vượt kế hoạch.

4. Triết lý Mottainai: Không lãng phí bất cứ thứ gì

Mottainai là một triết lý sống của người Nhật, mang ý nghĩa trân trọng giá trị của đồ vật, thực phẩm và các nguồn lực. Trong quản lý tài chính cá nhân, Mottainai được hiểu là tránh lãng phí những gì mình đang có.

Áp dụng Mottainai không có nghĩa là cắt giảm mọi khoản chi, mà là sử dụng hợp lý trước khi quyết định mua thêm. Một số thói quen đơn giản có thể áp dụng gồm:

  • Lên thực đơn trước khi đi chợ để hạn chế mua dư thực phẩm.
  • Sử dụng hết đồ dùng trước khi mua mới.
  • Sửa chữa hoặc tái sử dụng nếu món đồ vẫn còn dùng được.
  • Cân nhắc kỹ trước những khoản mua theo cảm hứng.

Khi duy trì những thói quen này trong thời gian dài, bạn có thể giảm đáng kể các khoản chi không cần thiết và dành nhiều tiền hơn cho tiết kiệm hoặc các mục tiêu tài chính quan trọng. Đây cũng là lý do triết lý Mottainai vẫn được nhiều người áp dụng trong cuộc sống hiện đại.

5. Luôn tiết kiệm tiền sớm nhất có thể, vì sao? 

Tiết kiệm sớm nhất có thể mang lại nhiều lợi ích quan trọng và dưới đây là một số lý do vì sao nên bắt đầu tiết kiệm ngay:

  • Tích lũy tạo nên tài sản. Bạn có thể dùng tiền tiết kiệm để đi đầu tư, từ đó tạo ra lợi nhuận và tài sản nhanh chóng. 
  • Dự phòng tài chính phòng trường hợp cấp bách, đối phó với các khả năng xấu như mất việc làm, bệnh tật… 
  • Tiết kiệm sớm giúp bạn xây dựng cơ hội tài chính cho tương lai. Bạn có thể dễ dàng về hưu sớm, mua nhà hay thậm chí là du lịch và trải nghiệm cuộc sống mà bạn mong muốn từ tiền tiết kiệm của mình. 
  • Giúp bạn phát triển thói quen tốt về quản lý tài chính và tiết kiệm, mang lại lợi ích lâu dài cho sự phát triển của bạn. 

Vì vậy, tiết kiệm sớm là một quyết định thông minh, điều này giúp bạn rất nhiều ở hiện tại và thậm chí trong tương lai. 

cách chi tiêu tiết kiệm của người nhật

6. Kế hoạch để tiết kiệm hiệu quả nhất:

Trong tất cả mọi chuyện, muốn đạt được kết quả tốt nhất bạn cần có kế hoạch cụ thể cùng với kỉ luật tốt để hoàn thành kế hoạch đó. Dưới đây là 4 bước để bạn có một kế hoạch tiết kiệm tiền hiệu quả:

Bước 1: Xác định mục tiêu 

Đầu tiên, bạn hãy đưa ra mục tiêu bạn cần trong tương lai: Mua nhà, hưu trí, mua bảo hiểm, du lịch,… Đây là bước quan trọng để bạn có động lực tiết kiệm và tiến tới mục tiêu đề ra.

Bước 2: Thiết lập ngân sách

Sau khi đã biết chính xác điều bạn muốn, bạn cần xác định cho mình con số cụ thể để hoàn thành mục tiêu. Từ đó, bạn có thể quản lý tài chính và đưa ra số tiền bạn có thể tiết kiệm hàng tháng. Hãy xem xét tất cả các nguồn thu nhập và lập một ngân sách cụ thể bạn nhé. 

Bước 3: Cắt giảm chi tiêu không cần thiết

Cân đối những khoản chi ưu tiên và giảm những nhu cầu không cần thiết bao gồm việc hạn chế mua sắm, hủy các dịch vụ không dùng hoặc tìm kiếm cách tiết kiệm ở những mảng ăn uống, đi lại nhất có thể.  

Bước 4: Theo dõi và đánh giá

Ưu tiên tiết kiệm trong ngân sách bạn đã đề ra, bạn có thể sử dụng ứng dụng hoặc ghi lại chi tiêu để quản lý tài chính dễ dàng hơn. Lập bảng báo cáo đánh giá mỗi tháng và điều chỉnh nếu cần. 

Thông tin trên là những bước cơ bản để bạn có một kế hoạch tiết kiệm hiệu quả. Bên cạnh đó, nếu bạn muốn quỹ tích luỹ của mình ngày càng lớn mạnh thì có thể xem xét dùng tiền đầu tư để tạo ra lợi nhuận.  

7. Các kênh đầu tư để bạn tham khảo:

  • Gửi tiết kiệm ngân hàng: Đây là cách tiết kiệm cơ bản nhất và an toàn nhất. Tiết kiệm tại ngân hàng giúp bạn kiểm soát tiền dễ dàng và kiếm lãi nhỏ từ số tiền bạn gửi.
  • Chứng khoán và quỹ đầu tư: Đầu tư vào chứng khoán hoặc tham gia vào quỹ đầu tư có thể tạo ra lợi nhuận lớn hơn so với tiết kiệm thông thường. Tuy nhiên, đây là cách đầu tư có rủi ro và đòi hỏi kiến thức và nghiên cứu kỹ càng. 
  • Bất động sản: Mua nhà hoặc đầu tư vào bất động sản có thể là một cách hiệu quả. Bất động sản thường tăng giá trị theo thời gian, bạn có thể kiếm tiền từ thuê nhà hoặc bán lại.
  • Tiết kiệm thông qua ứng dụng tiết kiệm: Có nhiều ứng dụng tiết kiệm và quản lý tài chính mà bạn có thể sử dụng để theo dõi và tăng cường lợi nhuận cho quỹ tiết kiệm của bạn.

Gửi tiết kiệm đa dạng kỳ hạn, lãi suất tốt tại Tiết Kiệm Online trên MoMo:

Tiết Kiệm Online trên MoMo là dịch vụ gửi tiết kiệm do MoMo hợp tác cùng với các ngân hàng uy tín hiện nay. Chỉ từ 500.000đ là bạn đã có thể gửi tiết kiệm mà không cần phải ra quầy giao dịch. Bên cạnh đó, bạn còn nhận được một số lợi ích như:

  • An Toàn: MoMo đạt chứng nhận bảo mật toàn cầu PCI DSS cấp độ cao nhất. Vì thế, bạn có thể an tâm khi gửi tiết kiệm thông qua MoMo. Bạn có thể quản lý tài khoản tiết kiệm đang sở hữu tại nhiều ngân hàng, hạn chế nguy cơ mất mát, hư hỏng so với cách dùng sổ giấy truyền thống.
  • Tiện Lợi:
    - Đăng ký mở tài khoản tiết kiệm tại nhiều ngân hàng cùng lúc(*).
    - Mở tài khoản tiết kiệm với tiền gốc chỉ từ 500.000đ.
    - Thao tác hoàn toàn trên MoMo.
    (*) Dịch vụ “Tiết Kiệm Online” của MoMo hiện đang hợp tác cùng Ngân hàng Bản Việt (Viet Capital Bank) và đang tiếp tục mở rộng danh sách đối tác liên kết.
  • Nhanh Chóng: Tài khoản tiết kiệm được cập nhật nhanh chóng ngay sau khi khách hàng gửi tiết kiệm. Giao dịch 24/7, kể cả ngày Lễ và Chủ Nhật.
  • Đa dạng kỳ hạn: Bạn có thể dễ dàng so sánh mức lãi suất và kỳ hạn để gửi tiết kiệm phù hợp khả năng tài chính và mục tiêu cá nhân. 

cách quản lý tiền của người nhật

8. Những câu hỏi thường gặp về tiết kiệm tiền theo người Nhật

Kakeibo là gì và có khó thực hiện không?

Kakeibo là phương pháp quản lý tiền bằng cách ghi chép thu nhập, chi tiêu và mục tiêu tiết kiệm. Cách thực hiện khá đơn giản, bạn chỉ cần ghi lại các khoản tiền đã chi, phân loại theo từng nhóm và dành thời gian xem lại vào cuối tuần hoặc cuối tháng. Không cần sử dụng công cụ phức tạp, bạn có thể bắt đầu bằng sổ tay, bảng tính Excel hoặc ứng dụng quản lý chi tiêu.

Người Nhật thường tiết kiệm bao nhiêu % thu nhập?

Không có một tỷ lệ cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Tỷ lệ tiết kiệm sẽ phụ thuộc vào thu nhập, chi phí sinh hoạt và mục tiêu tài chính của từng gia đình. Thay vì cố gắng đạt một con số cụ thể, nhiều người Nhật ưu tiên duy trì thói quen tiết kiệm đều đặn mỗi tháng, dù số tiền không lớn.

Tại sao người Nhật được đánh giá cao về khả năng quản lý tiền?

Nhiều người Nhật có thói quen lập kế hoạch chi tiêu, ghi chép thu chi và cân nhắc trước khi mua sắm. Họ cũng chú trọng tiết kiệm cho các mục tiêu dài hạn và hạn chế lãng phí trong sinh hoạt hằng ngày. Chính những thói quen được duy trì đều đặn này giúp việc quản lý tài chính trở nên hiệu quả hơn theo thời gian.

Phương pháp phong bì có còn phù hợp trong thời đại thanh toán không tiền mặt không?

Có. Thay vì sử dụng phong bì giấy, nhiều người hiện nay chia ngân sách bằng nhiều tài khoản ngân hàng, ứng dụng điện tử hoặc tính năng quản lý ngân sách trên các ứng dụng tài chính. Dù hình thức thay đổi, nguyên tắc của phương pháp này vẫn là phân bổ tiền theo từng mục đích ngay từ đầu để hạn chế chi tiêu vượt kế hoạch.

KonMari và Mottainai khác nhau như thế nào?

KonMari tập trung vào việc sắp xếp không gian sống và chỉ giữ lại những món đồ thực sự cần hoặc còn giá trị sử dụng. Trong khi đó, Mottainai là triết lý sống đề cao việc sử dụng hiệu quả nguồn lực và hạn chế lãng phí. Hai phương pháp có điểm chung là đều giúp bạn cân nhắc kỹ trước khi mua sắm, nhưng cách tiếp cận khác nhau: KonMari bắt đầu từ việc sắp xếp đồ đạc, còn Mottainai hướng đến thay đổi thói quen sử dụng và tiêu dùng.

Làm sao áp dụng triết lý tiết kiệm của người Nhật khi thu nhập còn thấp?

Bạn không cần có thu nhập cao mới bắt đầu áp dụng các phương pháp này. Hãy bắt đầu từ những thói quen đơn giản như ghi chép chi tiêu, đặt mục tiêu tiết kiệm phù hợp với khả năng, hạn chế mua sắm theo cảm hứng và tận dụng tối đa những gì đang có. Khi duy trì đều đặn, những thay đổi nhỏ này có thể giúp bạn quản lý tài chính tốt hơn và từng bước xây dựng khoản tiết kiệm cho tương lai.

Bài viết trên đây đã đưa ra thông tin để bạn có cách tiết kiệm tiền hiệu quả. Tuy nhiên việc tiết kiệm là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên nhẫn và đều đặn. Chỉ khi bạn kỷ luật với kế hoạch mình đã đề ra bạn sẽ thấy rõ lợi ích của việc tiết kiệm hiệu quả trong tương lai. 

MoMo mong bạn sẽ có trải nghiệm tốt và sớm đạt được mục tiêu mình đề ra. 

Ứng dụng ​​MoMo: Ứng dụng MoMo là siêu ứng dụng trên nền tảng di động do M_Service phát triển và vận hành để cung cấp các dịch vụ trung gian thanh toán được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép và các dịch vụ khác phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của M_Service được triển khai dưới thương hiệu MoMo tại Việt Nam và là một trong những ứng dụng Fintech phát triển nhanh nhất trên thế giới. Thông qua MoMo, M_Service cung cấp cho các Đối tác và Khách hàng dịch vụ trung gian thanh toán, dịch vụ xử lý dữ liệu và giải pháp, nền tảng công nghệ để hỗ trợ các đối tác đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh đồng thời giúp Khách hàng dễ dàng và thuận tiện tiếp cận, sử dụng các dịch vụ đa dạng của các đối tác của M_Service.

 

Tiết Kiệm Online: Tiết Kiệm Online là sản phẩm của các ngân hàng giúp Khách hàng có thể gửi tiết kiệm trực tuyến một cách nhanh chóng và tiện lợi qua MoMo. Hiện nay, Khách hàng có thể gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Bản Việt qua MoMo với số tiền gửi chỉ từ 500.000 đồng.

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ MoMo theo 3 cách:

  • Hotline: 1900 54 54 41 (1.000đ/phút)
  • Email: [email protected]
  • Tính năng Trợ giúp: Đăng nhập MoMo >> Chọn biểu tượng Trợ giúp hoặc nhập từ khóa "trợ giúp" vào ô tìm kiếm

Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không nên được xem là lời khuyên tài chính, đầu tư, hoặc pháp lý chính thức. MoMo không chịu trách nhiệm về bất kỳ sai sót hoặc thiếu sót nào có thể xảy ra. MoMo khuyến khích bạn nên tìm kiếm lời khuyên từ cố vấn tài chính hoặc chuyên gia trước khi đưa ra bất kỳ quyết định quan trọng nào liên quan đến tài chính cá nhân.