Chứng chỉ quỹ là gì? Có nên đầu tư vào chứng chỉ quỹ?

Chứng chỉ quỹ là tờ giấy xác nhận bạn đang góp vốn vào một quỹ đầu tư, do các chuyên gia tài chính quản lý thay bạn. Bạn không cần biết đọc bảng điện tử hay phân tích cổ phiếu, chỉ cần chọn quỹ phù hợp và bắt đầu từ một khoản tiền nhỏ. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu đúng chứng chỉ quỹ là gì, có mấy loại, và khi nào nên đầu tư.

1. Chứng chỉ quỹ là gì? Có bao nhiêu loại chứng chỉ quỹ?

1.1 Chứng chỉ quỹ là gì?

Chứng chỉ quỹ (CCQ) là giấy tờ xác nhận bạn sở hữu một phần vốn trong quỹ đầu tư chứng khoán. Khi bạn góp tiền vào quỹ, công ty quản lý quỹ dùng số tiền đó (gộp chung với tiền của nhiều nhà đầu tư khác) để mua cổ phiếu, trái phiếu hoặc cả hai. Lời lãi từ việc đầu tư này được chia lại cho bạn theo đúng tỷ lệ vốn góp. Nói ngắn gọn, mua chứng chỉ quỹ là thuê chuyên gia đầu tư hộ tiền của mình, thay vì tự chọn cổ phiếu.

1.2 Có bao nhiêu loại chứng chỉ quỹ?

Trên thị trường Việt Nam hiện có hai loại quỹ phát hành chứng chỉ quỹ: quỹ mở và quỹ đóng. Hiểu rõ khác biệt giữa hai loại này là bước đầu tiên trước khi trả lời câu hỏi có nên đầu tư chứng chỉ quỹ hay không.

1.2.1 Quỹ mở

Quỹ mở cho phép bạn mua thêm hoặc bán bớt chứng chỉ quỹ vào bất kỳ ngày giao dịch nào, không giới hạn số lượng phát hành. Công ty quản lý quỹ liên tục điều chỉnh danh mục để đảm bảo bạn luôn rút được tiền khi cần. Quỹ mở tại Việt Nam chia làm ba nhóm theo tài sản đầu tư: quỹ cổ phiếu (chỉ đầu tư cổ phiếu), quỹ trái phiếu (chỉ đầu tư trái phiếu) và quỹ cân bằng (đầu tư cả hai).

1.2.2 Quỹ đóng

Quỹ đóng chỉ phát hành chứng chỉ quỹ một lần với số lượng cố định. Sau đó, bạn mua bán lại chứng chỉ quỹ này với nhà đầu tư khác trên thị trường thứ cấp, giống giao dịch cổ phiếu, thay vì bán lại trực tiếp cho quỹ. Vì vậy, giá chứng chỉ quỹ đóng phụ thuộc vào cung cầu thị trường, có thể cao hoặc thấp hơn giá trị tài sản ròng thực tế của quỹ.

2. Ưu và nhược điểm của chứng chỉ quỹ

Trước khi mua chứng chỉ quỹ, bạn nên cân nhắc rõ hai mặt sau.

2.1 Ưu điểm khi đầu tư chứng chỉ quỹ

Không cần rành tài chính: chuyên gia của công ty quản lý quỹ chọn cổ phiếu, trái phiếu và theo dõi thị trường thay bạn. Vốn khởi điểm thấp: nhiều quỹ mở cho phép tham gia chỉ từ 10.000đ đến 100.000đ, thấp hơn nhiều so với mua trực tiếp một lô cổ phiếu. Rủi ro được san đều: một chứng chỉ quỹ đại diện cho hàng chục mã cổ phiếu hoặc trái phiếu khác nhau, nên nếu một doanh nghiệp trong danh mục gặp sự cố, phần còn lại của quỹ vẫn giữ được giá trị.

2.2 Nhược điểm của chứng chỉ quỹ

Không có quyền quyết định danh mục: bạn giao toàn quyền chọn mua bán cho công ty quản lý quỹ, không thể yêu cầu mua hay bán riêng một mã nào. Phải trả phí quản lý: phí mua, phí bán trước hạn và phí quản lý thường niên (thường 1% - 2%/năm) là chi phí cố định phải trả dù quỹ lãi hay lỗ. Không có lãi suất cố định: khác với gửi tiết kiệm, chứng chỉ quỹ không cam kết một mức lãi cụ thể. Lợi nhuận phụ thuộc vào diễn biến thị trường, và giá trị khoản đầu tư có thể giảm trong ngắn hạn nếu thị trường đi xuống.

3. Có nên đầu tư chứng chỉ quỹ hay không?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu và khả năng chịu rủi ro của bạn, không có đáp án đúng cho tất cả mọi người.

3.1 Lợi ích phù hợp với ai

Chứng chỉ quỹ hợp với người muốn tích lũy dài hạn nhưng không có thời gian nghiên cứu thị trường, người mới bắt đầu đầu tư và muốn giảm rủi ro nhờ danh mục đa dạng, hoặc người đã có quỹ dự phòng và muốn một kênh sinh lời cao hơn gửi tiết kiệm mà vẫn chấp nhận biến động vừa phải.

3.2 Rủi ro cần lường trước

Chứng chỉ quỹ không phù hợp nếu bạn cần dùng tiền trong thời gian ngắn (dưới 1 năm), vì giá trị tài sản ròng có thể đang ở vùng thấp đúng lúc bạn cần rút. Bạn cũng cần chấp nhận rằng mọi quyết định mua bán đều do công ty quản lý quỹ thực hiện, nên việc chọn một công ty quản lý uy tín quan trọng hơn việc chọn đúng thời điểm thị trường.

4. Một số chứng chỉ quỹ tại Việt Nam

Dưới đây là các quỹ mở và quỹ ETF được nhiều nhà đầu tư cá nhân biết đến, để bạn tham khảo trước khi tìm hiểu sâu hơn về từng quỹ.

4.1 Các quỹ mở thuộc Dragon Capital

Dragon Capital là một trong những công ty quản lý quỹ có lịch sử hoạt động lâu nhất tại thị trường chứng khoán Việt Nam (thành lập năm 1994). Quỹ cổ phiếu VEOF: tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (blue-chip), phù hợp mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Quỹ DCDS: quỹ hỗn hợp nhưng hiện phân bổ phần lớn vào cổ phiếu tăng trưởng. Quỹ trái phiếu DCBF: dành cho người ưu tiên an toàn, muốn lợi nhuận ổn định và ít biến động hơn cổ phiếu.

4.2 Các quỹ mở thuộc VinaCapital

VinaCapital là một trong những công ty quản lý quỹ quy mô lớn tại Việt Nam, theo đuổi chiến lược chọn cổ phiếu chủ động. Quỹ cân bằng VIBF: phân bổ khoảng 50% cổ phiếu và 50% trái phiếu, phù hợp người muốn vừa tăng trưởng vừa phòng thủ. Quỹ trái phiếu VFF: đầu tư chủ yếu vào trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao và tiền gửi ngân hàng, hướng đến lợi nhuận ổn định.

4.3 Các quỹ mở thuộc Techcom Capital (TCBS)

Techcom Capital được nhiều người biết đến nhờ nền tảng công nghệ dễ dùng và phí giao dịch thấp. Chứng chỉ quỹ TCBF (Quỹ đầu tư trái phiếu Techcom): đây là quỹ trái phiếu có quy mô lớn tại Việt Nam, được nhiều nhà đầu tư cá nhân lựa chọn nhờ thanh khoản tốt. Quỹ cổ phiếu TCEF: tập trung vào nhóm cổ phiếu ngân hàng, bất động sản và tiêu dùng thuộc rổ VN30.

4.4 Các quỹ ETF phổ biến trên sàn chứng khoán

Nếu không muốn mua trực tiếp từ công ty quản lý quỹ, bạn có thể đặt lệnh mua chứng chỉ quỹ ETF ngay trên sàn HOSE như một mã cổ phiếu thông thường. Quỹ ETF VFMVN DIAMOND (mã FUEVFVND): mô phỏng nhóm cổ phiếu đầu ngành đã hết room ngoại. Quỹ ETF VFMVN30 (mã E1VFVN30): mô phỏng rổ chỉ số VN30 gồm 30 doanh nghiệp vốn hóa và thanh khoản lớn nhất sàn.

5. Những lưu ý trước khi đầu tư chứng chỉ quỹ

5.1 Lựa chọn công ty quản lý quỹ uy tín

Đây là yếu tố quan trọng nhất, vì công ty quản lý quỹ là bên trực tiếp quyết định tiền của bạn được đầu tư vào đâu. Hãy ưu tiên các công ty có lịch sử hoạt động lâu năm, công bố báo cáo tài chính minh bạch và định kỳ.

5.2 Chú ý đến tài sản ròng (NAV)

Giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ phản ánh hiệu quả hoạt động thực tế của quỹ, tính từ vốn góp, lợi nhuận tích lũy và các khoản dự phòng. Theo dõi NAV theo thời gian giúp bạn đánh giá quỹ đang tăng trưởng hay đi ngang.

5.3 Chấp nhận rủi ro có thể xảy ra

Không có kênh đầu tư nào an toàn tuyệt đối. Trước khi xuống tiền, hãy xác định mức lỗ tối đa bạn có thể chấp nhận mà không ảnh hưởng đến chi tiêu hàng ngày.

6. Câu hỏi thường gặp về chứng chỉ quỹ

CCQ khác cổ phiếu như thế nào?

Khi mua cổ phiếu, bạn tự chọn và chịu trách nhiệm hoàn toàn cho quyết định của mình, đồng thời có quyền biểu quyết tại đại hội cổ đông. Khi mua chứng chỉ quỹ, bạn sở hữu một phần của rổ tài sản gồm hàng chục mã do chuyên gia quản lý, không có quyền biểu quyết, nhưng rủi ro được san đều ra nhiều ngành.

Chứng chỉ quỹ có an toàn không, có bị mất vốn không?

Chứng chỉ quỹ không an toàn tuyệt đối như gửi tiết kiệm ngân hàng và có thể giảm giá trị trong ngắn hạn, vì tiền của bạn vẫn được đầu tư vào thị trường chứng khoán. Khi thị trường đi xuống, giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ giảm theo, đồng nghĩa tài khoản của bạn tạm thời lỗ. Các công ty quản lý quỹ tại Việt Nam chịu sự giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và ngân hàng giám sát độc lập, nên rủi ro quỹ chiếm đoạt tiền gần như không xảy ra; rủi ro chính đến từ biến động thị trường.

Mua chứng chỉ quỹ bao lâu thì có lợi nhuận?

Chứng chỉ quỹ là kênh đầu tư trung và dài hạn, không phù hợp để kỳ vọng lời sau vài tuần hay vài tháng. Thời gian nắm giữ lý tưởng thường từ 1 đến 3 năm trở lên, đủ để danh mục vượt qua các đợt điều chỉnh ngắn hạn của thị trường.

NAV là gì trong chứng chỉ quỹ?

NAV (Net Asset Value - giá trị tài sản ròng) là tổng giá trị tài sản thực tế của quỹ sau khi trừ nợ phải trả. Giá NAV/CCQ là giá của một đơn vị chứng chỉ quỹ tại thời điểm bạn mua hoặc bán. Ví dụ, nếu bạn nạp 1.000.000đ và giá NAV/CCQ hôm đó là 20.000đ, bạn sẽ nhận 1.000.000 / 20.000 = 50 chứng chỉ quỹ. Chênh lệch giữa giá NAV lúc mua và lúc bán chính là lãi hoặc lỗ của bạn.

Chứng chỉ quỹ TCBF là gì, có tốt không?

TCBF là Quỹ đầu tư trái phiếu Techcom, do Techcom Capital quản lý, tập trung vào trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao và tiền gửi ngân hàng. Đây là một trong những quỹ trái phiếu có quy mô lớn tại Việt Nam, phù hợp với người ưu tiên an toàn hơn tăng trưởng, muốn một kênh có thanh khoản linh hoạt và tiềm năng sinh lời cao hơn gửi tiết kiệm trong dài hạn. Mức độ "tốt" ở đây nghĩa là phù hợp khẩu vị rủi ro thấp, không có nghĩa là không có rủi ro.

Nên chọn quỹ mở hay ETF?

Chọn quỹ mở nếu bạn muốn tích sản đều đặn mỗi tháng với số vốn nhỏ và thiết lập chuyển khoản tự động qua ứng dụng tài chính. Chọn ETF nếu bạn đã có tài khoản chứng khoán, muốn chủ động khớp lệnh mua bán theo thời gian thực và tối ưu chi phí quản lý thường niên.

Cần bao nhiêu tiền để bắt đầu đầu tư chứng chỉ quỹ?

Rào cản vốn của chứng chỉ quỹ khá thấp so với nhiều kênh đầu tư khác. Một số quỹ mở cho phép bắt đầu chỉ từ 10.000đ đến 100.000đ qua các ứng dụng tài chính số, giúp người mới dễ tiếp cận hơn.

Người mới có nên đầu tư CCQ không?

Có thể cân nhắc, vì chứng chỉ quỹ giúp người chưa có kinh nghiệm đọc báo cáo tài chính hay phân tích kỹ thuật vẫn tham gia được thị trường, nhờ chuyên gia quản lý và rủi ro được san đều qua danh mục đa dạng. Đây là một điểm khởi đầu phù hợp để làm quen với biến động thị trường trước khi tự đầu tư cổ phiếu riêng lẻ.

7. Kết luận

Chứng chỉ quỹ là một cách để bạn tham gia thị trường chứng khoán mà không cần tự phân tích từng mã cổ phiếu, phù hợp với người mới hoặc người bận rộn muốn tích lũy dài hạn. Đầu tư chứng chỉ quỹ hiệu quả không nằm ở việc tìm quỹ tăng trưởng đột biến trong vài tuần, mà ở việc chọn công ty quản lý uy tín, hiểu rõ mức phí và rủi ro, rồi kiên trì tích sản đều đặn trong nhiều năm. Dù bạn chọn quỹ mở, ETF hay một quỹ trái phiếu như TCBF, điều quan trọng nhất vẫn là bắt đầu với số tiền và thời gian phù hợp với khả năng của mình.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư. Chứng chỉ quỹ là sản phẩm chứng khoán có rủi ro, giá trị khoản đầu tư có thể tăng hoặc giảm theo thị trường; bạn nên tìm hiểu kỹ và cân nhắc khả năng tài chính trước khi quyết định.

Dành cho bạn - Người có đam mê, hứng thú với đầu tư! 

Bạn là người thích giao lưu, muốn nhận được "chỉ giáo", những chia sẻ thiết thực từ các đồng môn Đầu Tư để ngày càng kinh nghiệm, trở thành người dùng Túi Thần Tài thông minh?

Vậy thì Cộng Đồng Đầu Tư chính là nơi dành cho bạn!

Tham gia & giao lưu ngay chỉ với 2 bước:

• Bước 1: Nhấn nút THAM GIA CỘNG ĐỒNG ĐẦU TƯ TRÊN MOMO ở phía dưới; 
• Bước 2: Bạn sẽ được dẫn về app MoMo để tham gia Cộng Đồng Đầu Tư, nơi bạn có thể thoải mái đưa ra những thắc mắc từ cơ bản đến nâng cao về đầu tư, cũng như cập nhật những thông tin mới nhất về thị trường để nắm bắt cơ hội đầu tư.

Mọi thắc mắc về việc đầu tư chứng chỉ quỹ, vui lòng liên hệ MoMo theo 3 cách:

• Hotline: 1900 54 54 41 (1.000đ/phút). 
• Email: [email protected]. 
• Tính năng Trợ giúp: Đăng nhập MoMo >> Chọn biểu tượng Trợ giúp hoặc nhập từ khóa "trợ giúp" vào ô tìm kiếm.