Cách Mua Cổ Phiếu 2026 Từ A Đến Z Cho Người Mới Bắt Đầu
Để mua cổ phiếu hợp pháp tại Việt Nam, nhà đầu tư cần mở tài khoản tại công ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép, nạp tiền và đặt lệnh mua trên sàn HOSE, HNX hoặc UPCoM. Bài viết hướng dẫn chi tiết từng bước thực hiện và cách quản lý vốn an toàn.
Những điều cần nhớ về cách mua cổ phiếu
Bắt buộc mở tài khoản tại công ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép trước khi giao dịch.
Giao dịch lô chẵn tối thiểu 100 cổ phiếu trên cả ba sàn HOSE, HNX và UPCoM, ngoài ra có thể mua lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu.
Chu kỳ thanh toán bù trừ hiện áp dụng là T+1,5 ngày làm việc sau khi lệnh mua hoặc bán khớp thành công.
Nhà đầu tư bán cổ phiếu phải nộp thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng bất kể lãi hay lỗ.
Chỉ dùng tiền nhàn rỗi trên tiểu khoản thường khi mới bắt đầu, tránh dùng đòn bẩy vay ký quỹ quá sớm.
Mua cổ phiếu ở đâu hợp pháp và an toàn tại Việt Nam?
Để biết mua cổ phiếu ở đâu đúng pháp luật, nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa sàn giao dịch tập trung và đơn vị trung gian nhận lệnh. Theo Luật Chứng khoán (Văn bản hợp nhất số 102/VBHN-VPQH ban hành ngày 22/04/2026), nhà đầu tư không tự đặt lệnh trực tiếp lên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) hay Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) mà phải thực hiện thông qua các công ty chứng khoán thành viên.
Hiện nay, thị trường niêm yết và đăng ký giao dịch cổ phiếu tại Việt Nam hoạt động trên ba bảng giao dịch chính gồm HOSE, HNX và UPCoM. Khi muốn mua chứng khoán ở đâu, bạn cần mở tài khoản tại một công ty chứng khoán đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép thành lập và hoạt động. Mỗi cá nhân được phép mở nhiều tài khoản ở các công ty chứng khoán khác nhau, nhưng tại mỗi công ty chứng khoán chỉ được mở 01 tài khoản giao dịch thông thường.
Khi mở tài khoản tại một công ty chứng khoán hợp pháp, toàn bộ cổ phiếu mua được sẽ lưu ký tập trung tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), giúp bảo vệ quyền sở hữu tài sản ngay cả khi công ty trung gian gặp biến cố.
Hướng dẫn cách mua cổ phiếu online theo 4 bước chuẩn
Sau khi chọn được đơn vị trung gian uy tín, hướng dẫn mua cổ phiếu trực tuyến gói gọn trong bốn bước từ lúc đăng ký hồ sơ đến khi khớp lệnh trên bảng điện. Toàn bộ quy trình cách mua cổ phiếu online hiện nay đều hỗ trợ xác thực điện tử eKYC, giúp nhà đầu tư hoàn tất thủ tục trong khoảng 5 đến 10 phút mà không cần đến quầy giao dịch.
Để mua cổ phiếu như thế nào cho đúng thao tác ngay từ lần đầu, bạn thực hiện tuần tự theo quy trình sau:
Mở tài khoản giao dịch chứng khoán trực tuyến: Tải ứng dụng hoặc truy cập website của công ty chứng khoán đã chọn, điền thông tin cá nhân, chụp hai mặt Căn cước công dân còn hiệu lực, quét khuôn mặt xác thực eKYC và ký hợp đồng điện tử.
Nạp tiền vào tài khoản chứng khoán: Chuyển khoản từ tài khoản ngân hàng chính chủ vào tài khoản định danh của công ty chứng khoán theo đúng cú pháp hướng dẫn để tiền vào tiểu khoản thường trong vài phút.
Chọn mã cổ phiếu và kiểm tra sức mua: Tra cứu mã cổ phiếu của doanh nghiệp muốn đầu tư, tính toán số vốn cần có bằng cách lấy thị giá nhân với số lượng cổ phiếu dự kiến mua cộng thêm phí giao dịch.
Nhập thông tin và xác nhận lệnh mua: Chọn tiểu khoản thường, điền mã chứng khoán, nhập khối lượng theo bội số của 100 cổ phiếu (nếu mua lô chẵn), chọn loại lệnh phù hợp, kiểm tra lại mức giá rồi bấm xác nhận.
Với ví dụ nhân viên văn phòng có 5 triệu đồng ở phần trước, sau khi mở tài khoản bằng eKYC và chuyển khoản 5 triệu đồng vào tiểu khoản thường, người này chỉ nên đặt lệnh mua tối đa khoảng 4,98 triệu đồng. Phần tiền lẻ còn lại dùng để bù đắp phí giao dịch của công ty chứng khoán, tránh tình trạng hệ thống báo thiếu sức mua khiến lệnh bị từ chối.
Cách đọc bảng giá và chọn lệnh mua bán chứng khoán
Khi đã nạp tiền sẵn sàng vào tài khoản, bước tiếp theo để làm chủ cách mua bán chứng khoán là hiểu cách vận hành của bảng giá điện tử và thời gian khớp lệnh trong ngày. Thị trường chứng khoán Việt Nam giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần (trừ ngày lễ, Tết), chia thành phiên sáng từ 9h00 đến 11h30 và phiên chiều từ 13h00 đến 15h00.
Trên bảng giá trực tuyến, mỗi mã cổ phiếu hiển thị các mốc giá quan trọng gồm giá tham chiếu (màu vàng), giá trần (màu tím, mức giá cao nhất được phép đặt trong ngày) và giá sàn (màu xanh lơ, mức giá thấp nhất được phép đặt trong ngày).
Để mua bán chứng khoán hiệu quả, bạn cần chọn đúng loại lệnh phù hợp với từng khung giờ giao dịch của sàn:
Loại lệnh | Tên đầy đủ | Nguyên tắc khớp lệnh | Khung giờ áp dụng |
|---|---|---|---|
LO | Lệnh giới hạn | Mua hoặc bán tại mức giá chỉ định hoặc tốt hơn | Toàn bộ thời gian phiên sáng và phiên chiều |
ATO | Lệnh mở cửa | Khớp tại mức giá mở cửa được xác định lúc 9h15 | 9h00 đến 9h15 (chỉ áp dụng trên sàn HOSE) |
MP | Lệnh thị trường | Khớp ngay lập tức tại mức giá bán thấp nhất hiện có trên thị trường | Phiên khớp lệnh liên tục (9h15 đến 11h30 và 13h00 đến 14h30) |
ATC | Lệnh đóng cửa | Khớp tại mức giá đóng cửa được xác định lúc 14h45 | 14h30 đến 14h45 (áp dụng trên sàn HOSE và HNX) |
Người mới tìm hiểu mua chứng khoán như thế nào nên ưu tiên sử dụng lệnh giới hạn (LO) trong giờ khớp lệnh liên tục thay vì lệnh thị trường (MP). Lệnh LO giúp kiểm soát chính xác mức giá tối đa phải trả cho mỗi cổ phiếu, tránh rủi ro bị khớp ở mức giá quá cao khi thị trường biến động mạnh trong vài giây. Ngoài ra, bạn có thể hủy hoặc sửa lệnh LO trên sổ lệnh bất kỳ lúc nào nếu lệnh đó chưa được khớp.
Vốn tối thiểu và các loại phí khi mua bán cổ phiếu
Nắm rõ cách đặt lệnh mua bán cổ phiếu rồi, bạn cần tính toán chính xác số vốn tối thiểu và các khoản chi phí phát sinh trong suốt quá trình mua bán cổ phiếu. Trên cả ba sàn HOSE, HNX và UPCoM, đơn vị giao dịch lô chẵn chuẩn là 100 cổ phiếu, nghĩa là số tiền tối thiểu cho một lần đặt lệnh lô chẵn bằng thị giá cổ phiếu nhân với 100.
Nếu chưa đủ tiền mua một lô chẵn các mã lớn, chẳng hạn cách mua cổ phiếu ngân hàng vốn thường có thị giá từ 20.000 đến hơn 50.000 đồng mỗi cổ phiếu, nhà đầu tư vẫn có thể đặt lệnh mua lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu. Hiện tại bạn có thể mua lô lẻ cổ phiếu trên MoMo, thỏa sức tìm hiểu thị trường đầu tư chứng khoán với số vốn chỉ từ 10.000đ.
Bên cạnh tiền gốc mua cổ phiếu, nhà đầu tư cần lưu ý ba khoản phí và thuế cơ bản sau:
Phí giao dịch chứng khoán: Thu trên cả chiều mua và chiều bán, mức phí phổ biến tại các công ty chứng khoán dao động khoảng 0,15% đến 0,35% giá trị giao dịch tùy chính sách từng công ty (một số đơn vị có gói ưu đãi thấp hơn).
Thuế thu nhập cá nhân khi bán: Theo quy định thuế hiện hành, mỗi khi bán cổ phiếu thành công, hệ thống tự động khấu trừ 0,1% trên tổng giá trị giao dịch bán bất kể lệnh đó có lãi hay bị lỗ.
Phí lưu ký chứng khoán: Mức phí thu định kỳ hàng tháng tính trên số lượng cổ phiếu đang nắm giữ theo biểu phí quy định của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam.
Quay lại trường hợp nhân viên văn phòng có 5 triệu đồng ở trên, nếu người này chọn mua 100 cổ phiếu của một ngân hàng thương mại có thị giá 22.000 đồng, giá trị lệnh mua là 2,2 triệu đồng. Cộng thêm phí giao dịch khoảng 0,15% tương đương 3.300 đồng, tổng số tiền cần có trong tài khoản là 2.203.300 đồng, phần tiền còn lại vẫn nằm an toàn trong tài khoản chứng khoán hoặc được dùng để mua thêm một mã khác nhằm phân tán rủi ro.
Những lỗi thường gặp và nguyên tắc quản lý rủi ro cho người mới
Để không bị bào mòn tài sản sau vài phiên biến động, người mới tìm hiểu cách mua bán cổ phiếu cần nhận diện sớm các sai lầm tâm lý phổ biến. Thị trường chứng khoán luôn có sự dao động giá hàng ngày, và việc thiếu kỷ luật khi xuống tiền thường gây thiệt hại nặng hơn cả việc chọn sai mã cổ phiếu.
Dưới đây là bốn sai lầm người mới hay mắc phải khi bắt đầu giao dịch và cách phòng tránh thực tế:
Mua đuổi theo tin đồn trên hội nhóm: Nhiều nhà đầu tư mới dễ bị cuốn theo tâm lý đám đông, đặt lệnh mua giá trần khi cổ phiếu đã tăng nóng nhiều phiên liên tiếp, dẫn đến rủi ro mua ngay vùng đỉnh ngắn hạn. Thay vào đó, bạn nên đọc báo cáo tài chính, kiểm tra lợi nhuận doanh nghiệp trong 3 năm gần nhất trước khi đặt lệnh.
Sử dụng đòn bẩy ký quỹ (margin) quá sớm: Margin là khoản tiền vay thêm từ công ty chứng khoán để mua được nhiều cổ phiếu hơn vốn tự có. Nếu giá cổ phiếu giảm sâu, khoản lỗ sẽ nhân lên tương ứng và tài khoản có nguy cơ bị bán giải chấp tự động. Người mới chỉ nên giao dịch bằng tiền thật trên tiểu khoản thường trong ít nhất 3 đến 6 tháng đầu.
Dồn toàn bộ tiền vào một mã duy nhất: Nếu bỏ hết 100% số vốn vào một cổ phiếu, chỉ cần doanh nghiệp đó gặp tin xấu bất ngờ là toàn bộ danh mục bị ảnh hưởng nặng. Bạn nên chia vốn cho khoảng 2 đến 3 mã thuộc các ngành khác nhau để giảm bớt tác động khi một ngành điều chỉnh.
Không tính đến chu kỳ thanh toán T+1,5: Khi vừa khớp lệnh mua hôm nay, cổ phiếu chưa về tài khoản ngay mà phải chờ đến chiều ngày làm việc thứ hai kế tiếp (T+1,5) mới có thể bán ra. Nếu dùng số tiền dành cho chi tiêu khẩn cấp để mua cổ phiếu, bạn sẽ bị kẹt thanh khoản khi cần rút tiền gấp.
Đối với người đầu tư mới, hiểu rõ về cách mua cổ phiếu, các loại thuế phí khi mua bán cổ phiếu và quy định của sàn chứng khoán về các giao dịch sẽ là nền tảng cần thiết. Hy vọng rằng những nội dung trên của MoMo đã giải đáp hết các thắc mắc của bạn về cách mua bán cổ phiếu. Xem thêm các bài viết khác về đầu tư trên Trung Tâm Tài Chính của MoMo để đầu tư ngày một hiệu quả hơn nhé.
Gợi ý cho bạn:
Cổ phiếu là gì? Hướng dẫn đầu tư cổ phiếu cho người mới bắt đầu
Chứng khoán là gì? Bí kíp đầu tư chứng khoán ngắn hạn thông minh
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để mua cổ phiếu với số vốn nhỏ dưới 2 triệu đồng?
Bạn vẫn có thể bắt đầu giao dịch với số vốn dưới 2 triệu đồng bằng cách chọn các mã cổ phiếu có thị giá dưới 20.000 đồng để mua đủ 1 lô chẵn 100 cổ phiếu, hoặc đặt lệnh mua lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu. Theo quy định giao dịch trên cả ba sàn HOSE, HNX và UPCoM, hệ thống đều cho phép khớp lệnh lô lẻ trực tuyến qua ứng dụng của các công ty chứng khoán.
Làm thế nào để mua cổ phiếu online mà không cần ra quầy giao dịch?
Để biết làm thế nào để mua cổ phiếu online tại nhà, bạn tải ứng dụng của một công ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép, thực hiện định danh điện tử eKYC bằng Căn cước công dân gắn chip và ký hợp đồng điện tử. Tài khoản thường được kích hoạt trong khoảng 5 đến 10 phút, sau đó bạn chuyển khoản tiền từ ngân hàng chính chủ vào tài khoản chứng khoán là có thể đặt lệnh ngay.
Thời gian đặt lệnh mua bán cổ phiếu trên sàn chứng khoán là khi nào?
Thị trường chứng khoán Việt Nam mở cửa giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, trừ các ngày nghỉ lễ theo quy định. Phiên sáng diễn ra từ 9h00 đến 11h30, nghỉ trưa từ 11h30 đến 13h00, và phiên chiều diễn ra từ 13h00 đến 15h00. Nhà đầu tư có thể đặt lệnh trước giờ giao dịch, nhưng lệnh chỉ được đẩy vào hệ thống sàn để khớp trong các khung giờ hoạt động nêu trên.
Sau khi khớp lệnh mua cổ phiếu thì bao lâu cổ phiếu về tài khoản?
Theo quy định thanh toán bù trừ hiện hành của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), chu kỳ thanh toán cổ phiếu là T+1,5 ngày làm việc. Cụ thể, nếu lệnh mua của bạn khớp thành công vào ngày thứ Hai (ngày T), cổ phiếu sẽ về tài khoản vào đầu giờ chiều ngày thứ Tư (T+2) và bạn có thể đặt lệnh bán ngay trong phiên chiều hôm đó.
Người mới có được mở nhiều tài khoản chứng khoán cùng lúc không?
Theo Thông tư 120/2020/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 08/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính), nhà đầu tư cá nhân không có chứng chỉ hành nghề chứng khoán được phép mở nhiều tài khoản ở nhiều công ty chứng khoán khác nhau. Tuy nhiên, tại mỗi công ty chứng khoán, bạn chỉ được mở tối đa 01 tài khoản giao dịch thông thường.
Thuế và phí khi giao dịch cổ phiếu được tính như thế nào?
Khi mua cổ phiếu, nhà đầu tư chỉ trả phí giao dịch cho công ty chứng khoán với mức phổ biến từ 0,15% đến 0,35% giá trị lệnh tùy theo biểu phí từng đơn vị. Khi bán cổ phiếu, ngoài phí giao dịch tương tự chiều mua, bạn phải nộp thêm 0,1% thuế thu nhập cá nhân tính trên tổng giá trị cổ phiếu bán ra theo quy định thuế hiện hành, áp dụng cho cả giao dịch có lãi lẫn giao dịch thua lỗ.
Thông tin trong bài mang tính tổng hợp và tham khảo, được biên soạn dựa trên quy định pháp luật hiện hành và các nguồn nghiên cứu, khảo sát thị trường tại thời điểm đăng tải, không thay thế cho tư vấn tài chính, pháp lý hoặc đầu tư cá nhân hóa từ chuyên gia hoặc tổ chức được cấp phép. Số liệu, mức phí, lãi suất và quy định có thể thay đổi theo thời gian; bạn đọc nên đối chiếu với văn bản pháp luật, nguồn chính thức mới nhất hoặc liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ tài chính liên quan trước khi ra quyết định.









