Tỷ Giá Hải Quan Là Gì? Cách Xác Định Tỷ Giá Tính Thuế Xuất Nhập Khẩu
Tỷ giá hải quan là tỷ giá ngoại tệ dùng để xác định trị giá tính thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Theo quy định pháp luật hải quan, tỷ giá này được Tổng cục Hải quan cập nhật tự động từ tỷ giá mua tiền gửi của Hội sở Vietcombank vào ngày thứ Năm hàng tuần để áp dụng cho cả tuần tiếp theo.
Thông tin trong bài mang tính tổng hợp và tham khảo, được biên soạn dựa trên quy định pháp luật hiện hành và các nguồn nghiên cứu thị trường tại thời điểm đăng tải, không thay thế cho tư vấn tài chính, pháp lý hoặc thuế cá nhân hóa từ chuyên gia hay cơ quan có thẩm quyền. Số liệu, tỷ giá và quy định quản lý có thể thay đổi theo thời gian; người đọc nên đối chiếu với văn bản pháp luật, cổng thông tin Tổng cục Hải quan hoặc liên hệ cơ quan hải quan trước khi thực hiện kê khai nghĩa vụ tài chính.
Khi chuẩn bị mở tờ khai xuất nhập khẩu, nhiều người thường bối rối không biết nên lấy con số quy đổi ngoại tệ ở đâu để tính đúng tiền thuế. Tỷ giá hải quan chính là tỷ giá hối đoái dùng để quy đổi ngoại tệ sang Việt Nam Đồng, làm căn cứ xác định trị giá tính thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tại thời điểm đăng ký tờ khai.
Những điều cần nhớ về tỷ giá hải quan
Cố định theo chu kỳ tuần, lấy từ tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank chốt cuối ngày thứ Năm tuần trước.
Áp dụng thống nhất cho cả tờ khai xuất khẩu lẫn tờ khai nhập khẩu mở trong tuần hiệu lực, không phụ thuộc ngày hàng về.
Khác hoàn toàn tỷ giá tính thuế thu nhập cá nhân hay thuế nhà thầu vốn căn cứ theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngân hàng.
Tỷ giá hải quan là tỷ giá nào?
Tỷ giá hải quan (còn gọi là tỷ giá khai hải quan hay tỷ giá hệ thống hải quan) là tỷ giá hối đoái dùng để quy đổi các đồng ngoại tệ sang Việt Nam Đồng nhằm xác định trị giá tính thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
Tỷ giá này do Tổng cục Hải quan cập nhật tự động lên Hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS dựa trên tỷ giá mua tiền gửi của Hội sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tại thời điểm chốt phiên cuối ngày thứ Năm hàng tuần.
Lấy ví dụ, một nhân viên logistics chuẩn bị mở tờ khai cho lô hàng linh kiện điện tử trị giá 10.000 USD cập cảng Cát Lái. Nhân viên này cần biết chính xác tỷ giá hiển thị tự động trên ô mã tỷ giá của hệ thống VNACCS để dự toán số tiền thuế nhập khẩu phải nộp trước khi truyền dữ liệu.
Nắm rõ bản chất tỷ giá giúp kế toán không nhầm lẫn giữa tỷ giá ghi sổ kế toán với tỷ giá tính thuế, tránh trường hợp hạch toán sai chi phí thuế được khấu trừ. Để theo dõi dòng tiền và kế hoạch tài chính minh bạch, người dùng có thể quản lý tập trung các nguồn tiền qua Trung Tâm Tài Chính trên ứng dụng MoMo, giúp kiểm soát nguồn vốn nộp thuế kịp thời.
Căn cứ pháp lý xác định tỷ giá tính thuế
Quy định về tỷ giá tính thuế xuất nhập khẩu được văn bản hóa cụ thể trong các thông tư và nghị định chuyên ngành hải quan. Người khai hải quan cần nắm chắc các căn cứ sau để làm việc chính xác với cơ quan quản lý:
Điều 86 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 56 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính.
Điều 21 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 59/2018/NĐ-CP của Chính phủ.
Luật Hải quan số 54/2014/QH13 quy định nguyên tắc xác định trị giá hải quan và thời điểm tính thuế.
Các văn bản trên nêu rõ nguyên tắc: tỷ giá giữa đồng Việt Nam với đồng tiền của nước có quan hệ thương mại dùng để tính thuế là tỷ giá ngoại tệ mua vào theo hình thức chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank. Căn cứ đúng điều khoản pháp luật giúp doanh nghiệp tự bảo vệ quyền lợi khi phát sinh kiểm tra sau thông quan hoặc đối chiếu số liệu.
Tỷ giá tính thuế được áp dụng khi nào trong tuần?
Tỷ giá tính thuế xuất nhập khẩu được áp dụng cố định theo chu kỳ từng tuần chứ không thay đổi liên tục từng giờ như tỷ giá thương mại. Tỷ giá chốt cuối ngày thứ Năm tuần trước sẽ có hiệu lực từ thứ Sáu tuần đó đến hết thứ Năm của tuần kế tiếp.
Toàn bộ dữ liệu được hệ thống hải quan đồng bộ tự động vào 0h00 ngày bắt đầu hiệu lực. Nếu ngày thứ Năm rơi vào ngày nghỉ lễ hoặc Tết theo quy định nhà nước, tỷ giá áp dụng sẽ là tỷ giá công bố vào ngày làm việc liền kề trước đó và có giá trị cho cả kỳ tính thuế tiếp theo.
Nắm chắc chu kỳ chốt tỷ giá vào thứ Năm giúp doanh nghiệp chủ động chọn thời điểm đăng ký tờ khai. Với các lô hàng giá trị lớn, việc chọn ngày mở tờ khai phù hợp khi tỷ giá ngoại tệ biến động mạnh giúp tối ưu đáng kể số tiền thuế phải nộp.
Tỷ giá trên tờ khai hải quan xuất khẩu, nhập khẩu
Cả tờ khai xuất khẩu và tờ khai nhập khẩu đều áp dụng chung một tỷ giá tính thuế do Tổng cục Hải quan công bố tại thời điểm đăng ký tờ khai. Khi truyền tờ khai điện tử, người khai thực hiện các bước sau:
Đăng nhập phần mềm khai báo hải quan điện tử (ECUS5-VNACCS).
Tạo mới tờ khai xuất khẩu hoặc nhập khẩu, chọn đúng mã ngoại tệ thanh toán như USD, EUR hoặc JPY.
Nhập trị giá hóa đơn thương mại, hệ thống sẽ tự động hiển thị tỷ giá tại ô chỉ tiêu tỷ giá tính thuế.
Kiểm tra, đối chiếu tỷ giá hiển thị với thông báo tỷ giá tuần hiện hành của cơ quan hải quan trước khi bấm truyền tờ khai chính thức.
Người khai hải quan không được tự ý sửa đổi chỉ tiêu này trừ trường hợp khai báo thủ công theo chỉ định của chi cục hải quan. Cần nhớ rằng con số này chỉ dùng để tính thuế khâu thông quan, không bắt buộc dùng làm tỷ giá thanh toán hợp đồng ngoại thương với đối tác quốc tế.
Ngoại tệ không có tỷ giá công bố thì tính thế nào?
Những đồng ngoại tệ hiếm không được Hội sở Vietcombank công bố tỷ giá mua chuyển khoản sẽ được quy đổi theo nguyên tắc tính chéo. Quy trình xác định gồm các bước:
Lấy tỷ giá hối đoái do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố giữa đồng Việt Nam với các ngoại tệ chủ chốt.
Kết hợp tỷ giá do ngân hàng trung ương nước phát hành đồng tiền đó hoặc các tổ chức tài chính quốc tế công bố để quy đổi đồng tiền hiếm sang USD.
Quy đổi tiếp từ USD sang VND theo tỷ giá tính thuế quy định tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC.
Nắm vững nguyên tắc tính chéo giúp kế toán chủ động ước tính nghĩa vụ tài chính cho các hợp đồng giao thương tại thị trường ngách, tránh phát sinh nợ đọng hay chậm nộp tiền thuế.
Tỷ giá hải quan khác tỷ giá ngân hàng và tỷ giá tính thuế TNCN ra sao?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa tỷ giá hải quan với tỷ giá tính thuế thu nhập cá nhân hay thuế nhà thầu, dẫn đến việc kê khai sai lệch nghĩa vụ ngân sách. Bảng dưới đây phân biệt rõ các loại tỷ giá:
Tiêu chí | Tỷ giá hải quan | Tỷ giá ngân hàng thương mại | Tỷ giá tính thuế TNCN, TNDN, nhà thầu |
|---|---|---|---|
Mục đích sử dụng | Tính thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế GTGT khâu nhập khẩu | Thanh toán mua bán ngoại tệ, chuyển tiền thương mại thực tế | Quy đổi thu nhập chịu thuế, chi phí và doanh thu để nộp thuế nội địa |
Căn cứ pháp lý | Luật Hải quan số 54/2014/QH13, Thông tư số 39/2018/TT-BTC | Biểu niêm yết riêng của từng ngân hàng thương mại | Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn |
Tần suất cập nhật | Cố định theo tuần (chốt vào thứ Năm hàng tuần) | Biến động liên tục nhiều lần trong ngày làm việc | Theo thời điểm phát sinh giao dịch hoặc tỷ giá cuối kỳ |
Cơ quan/Đơn vị công bố | Tổng cục Hải quan (lấy theo Vietcombank) | Từng ngân hàng thương mại độc lập | Ngân hàng Nhà nước (tỷ giá trung tâm) hoặc ngân hàng giao dịch |
Áp dụng nhầm tỷ giá hải quan để quyết toán thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia nước ngoài hay tính thuế nhà thầu sẽ khiến hồ sơ bị cơ quan thuế xử phạt hành chính do hành vi khai sai.
Tra cứu tỷ giá hải quan hôm nay
Người khai hải quan có thể tra cứu tỷ giá tính thuế chính thức qua hai kênh trực tuyến của cơ quan nhà nước: Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Hải quan hoặc Cổng thông tin Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh. Các bước tra cứu gồm:
Truy cập Cổng thông tin điện tử Tổng cục Hải quan tại địa chỉ customs.gov.vn.
Chọn mục Dịch vụ công trực tuyến hoặc Tra cứu thông tin, nhấp vào Tra cứu tỷ giá tính thuế.
Chọn ngày đăng ký tờ khai và chọn mã đồng tiền thanh toán (USD, EUR, CNY...).
Nhấn nút tìm kiếm để xem tỷ giá quy đổi chính thức được hệ thống phê duyệt cho tuần hiện hành.
Tránh lấy số liệu từ các diễn đàn hoặc mạng xã hội vì thông tin có thể chưa cập nhật theo tuần. Khi cần kiểm tra dòng tiền cá nhân hay quản lý nguồn vốn phục vụ kinh doanh, người dùng có thể tra cứu thông tin tài sản dễ dàng thông qua nền tảng số của MoMo.
Ví dụ tính thuế nhập khẩu theo tỷ giá hải quan
Để hình dung rõ cách tính thuế thực tế, hãy xem xét trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu lô hàng 100 chiếc máy in từ Mỹ. Hợp đồng ghi nhận giá CIF là 200 USD/chiếc, tổng trị giá lô hàng đạt 20.000 USD. Thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi là 5%, thuế suất thuế GTGT hàng nhập khẩu là 10%. Tỷ giá do cơ quan hải quan công bố tại ngày mở tờ khai là 1 USD = 25.000 VND.
Tính trị giá tính thuế bằng tiền Việt Nam: 20.000 USD x 25.000 VND = 500.000.000 VND.
Tính thuế nhập khẩu phải nộp: 500.000.000 VND x 5% = 25.000.000 VND.
Tính trị giá tính thuế GTGT: 500.000.000 VND + 25.000.000 VND = 525.000.000 VND.
Tính thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp: 525.000.000 VND x 10% = 52.500.000 VND.
Tổng số thuế khâu nhập khẩu cần nộp: 25.000.000 VND + 52.500.000 VND = 77.500.000 VND.
Theo quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, doanh nghiệp cần chuyển khoản nộp đủ số tiền thuế trên vào Kho bạc Nhà nước trước khi được thông quan hàng hóa. Tính sai tỷ giá dẫn đến nộp thiếu thuế sẽ làm hàng bị giữ lại cảng, kéo theo chi phí lưu kho bãi phát sinh ngoài dự kiến.
Xem thêm:
Câu hỏi thường gặp
Tỷ giá hải quan được cập nhật vào ngày nào trong tuần?
Tỷ giá tính thuế xuất nhập khẩu được cập nhật tự động vào ngày thứ Năm hàng tuần. Mức tỷ giá này căn cứ theo tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank chốt cuối ngày thứ Năm, áp dụng thống nhất cho các tờ khai hải quan phát sinh từ thứ Sáu đến hết thứ Năm tuần kế tiếp theo Thông tư số 39/2018/TT-BTC.
Nếu thứ Năm là ngày nghỉ lễ thì tỷ giá hải quan lấy theo ngày nào?
Theo quy định tại Điều 86 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC), nếu ngày thứ Năm trùng vào ngày lễ hoặc ngày nghỉ Tết, cơ quan hải quan sẽ lấy tỷ giá công bố vào ngày làm việc liền kề trước đó của Hội sở Vietcombank để áp dụng cho cả chu kỳ tính thuế tuần kế tiếp.
Tỷ giá tính thuế xuất khẩu và nhập khẩu có khác nhau không?
Hai loại tờ khai này áp dụng chung một mức tỷ giá quy đổi. Tổng cục Hải quan công bố một bảng tỷ giá tính thuế áp dụng chung cho cả hàng hóa xuất khẩu lẫn nhập khẩu trong cùng một tuần hiệu lực, không tách riêng tỷ giá mua hay bán cho từng chiều giao thương.
Có được tự điều chỉnh tỷ giá hiển thị trên tờ khai VNACCS không?
Người khai hải quan không thể tự ý sửa đổi ô chỉ tiêu tỷ giá tính thuế trên phần mềm. Hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS đã thiết lập cơ chế khóa tự động và tự gán tỷ giá có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai, trừ trường hợp có hướng dẫn khai thủ công từ chi cục hải quan.
Tỷ giá tính thuế TNCN cho người nước ngoài có dùng tỷ giá hải quan không?
Thuế thu nhập cá nhân không áp dụng tỷ giá hải quan. Căn cứ theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, việc quy đổi thu nhập ngoại tệ sang VND tính theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngân hàng nơi cá nhân mở tài khoản nhận thu nhập hoặc tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước.
Nộp thuế xuất nhập khẩu trễ do nhầm tỷ giá có bị phạt không?
Doanh nghiệp nộp thiếu tiền thuế do áp dụng sai tỷ giá quy đổi sẽ bị truy thu đủ số thuế còn thiếu. Đồng thời, theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, người nộp thuế phải nộp thêm tiền chậm nộp tính theo mức 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
Đội Ngũ MoMo hội tụ các chuyên gia tài chính, biên tập viên và nhà nghiên cứu nội dung giàu kinh nghiệm, luôn tận tâm mang đến những thông tin, tin tức và hướng dẫn toàn diện, dễ hiểu về thanh toán số, quản lý tài chính, tiết kiệm, đầu tư và các giải pháp công nghệ tài chính hiện đại. Mọi bài viết đều được xây dựng dựa trên quy trình kiểm duyệt nội dung kỹ lưỡng và tham vấn từ các đối tác ngân hàng, tổ chức tài chính uy tín, đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an toàn. Mục tiêu của chúng tôi là cung cấp kiến thức hữu ích và đáng tin cậy, giúp bạn an tâm đưa ra những quyết định quản lý tài sản hiệu quả trên hành trình tài chính của bản thân.
