1. Các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế

Theo Điều 8 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ (gọi tắt Nghị định 253) liệt kê 13 nhóm phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế, như phụ cấp độc hại nguy hiểm, thu hút khu vực, trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo trợ xã hội, thất nghiệp, thôi việc, mất việc làm và phụ cấp đặc thù ngành, nghề.

Các khoản thu nhập không chịu thuế TNCN

Các khoản thu nhập không chịu thuế TNCN

Phần nhận cao hơn mức do cơ quan nhà nước quy định thì tính thuế, trừ nhóm khó khăn đột xuất, thất nghiệp, thôi việc, mất việc làm. Riêng trợ cấp thôi việc, mất việc làm cao hơn mức pháp luật cũng không tính thuế nếu doanh nghiệp quy định trong quy chế hoặc hợp đồng.

Ngoài ra, các khoản không chịu thuế TNCN còn có nhóm thu nhập miễn thuế, quy định ở Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (gọi tắt Luật 109) và hướng dẫn chi tiết ở Điều 18 đến Điều 39 Nghị định 253.

1.1 Thu nhập từ bất động sản, đất đai trong gia đình

Theo Điều 19 Nghị định 253, bạn được miễn thuế khi bán nhà ở, đất ở nếu chỉ có một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại Việt Nam, sở hữu từ 183 ngày và bán toàn bộ. Nhà ở hình thành trong tương lai không áp dụng. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất Nhà nước giao không thu tiền hoặc giảm tiền sử dụng đất cũng được miễn (Điều 20).

1.2 Thu nhập từ nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

Theo Điều 21 Nghị định 253, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường được miễn thuế nếu có quyền sử dụng đất hoặc mặt nước hợp pháp và cư trú tại xã nơi sản xuất, kể cả xã giáp ranh. Riêng đánh bắt thủy sản không cần điều kiện cư trú.

1.3 Lãi tiền gửi tiết kiệm và hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

Điều 24 Nghị định 253 miễn thuế lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng và lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

1.4 Kiều hối, học bổng và tiền bồi thường bảo hiểm

Nghị định 253 miễn thuế tiền người thân định cư, lao động hoặc học tập ở nước ngoài gửi về (Điều 25), cần có giấy tờ chứng minh nguồn tiền nhận từ nước ngoài. Học bổng (Điều 28) và tiền bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm (Điều 29) cũng được miễn.

1.5 Lương hưu, phụ cấp làm thêm giờ và trợ cấp xã hội

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các khoản sau được miễn tính thuế:

  • Lương hưu: Nhận từ Quỹ BHXH thì không phải nộp thuế theo Điều 27.

  • Làm thêm giờ, làm đêm: Phần tiền công trả cao hơn so với giờ làm việc bình thường sẽ được miễn thuế (nếu chi trả đúng luật lao động) theo Điều 26.

  • Trợ cấp bảo trợ xã hội: Nhận trọn vẹn, không tính thuế theo Điều 8.

1.6 Thu nhập từ thiện, viện trợ và các khoản đặc thù khác

Nghị định 253 miễn thuế tiền nhận từ quỹ từ thiện hợp pháp (Điều 30) và viện trợ nước ngoài vì mục đích nhân đạo đã được phê duyệt (Điều 31). Từ Điều 32 đến Điều 39, Nghị định còn miễn thuế lương thuyền viên, chuyển nhượng lần đầu tín chỉ các-bon, trái phiếu xanh và một số trường hợp đặc thù khác.

2. Khoản chi từ người sử dụng lao động không tính vào thu nhập chịu thuế

Điều 8 Nghị định 253 liệt kê 14 khoản doanh nghiệp chi cho người lao động nhưng không mang tính chất tiền lương, như thưởng danh hiệu Nhà nước hoặc đám hiếu hỉ theo quy chế. Tiền ăn trưa vượt 1,2 triệu đồng/người/tháng vẫn tính thuế.

2.1 Công tác phí, tiền điện thoại, văn phòng phẩm

Theo Điều 8 Nghị định 253, phần khoán chi công tác phí, điện thoại, văn phòng phẩm trong mức quy định không tính thuế, phần cao hơn thì tính.

2.2 Chi phí đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn

Theo Điều 8 Nghị định 253, doanh nghiệp trả thay tiền đào tạo phù hợp công việc của bạn hoặc theo kế hoạch của doanh nghiệp thì không tính thuế.

2.3 Khoản khoán chi trang phục theo định mức

Điều 8 Nghị định 253 quy định mức khoán chi trang phục tính theo nhóm: cơ quan nhà nước theo văn bản của cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp theo mức phù hợp chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

2.4 Chuyển nhượng bất động sản giữa người thân trực hệ

Điều 18 Nghị định 253 miễn thuế khi chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa vợ chồng; cha mẹ và con; cha mẹ chồng, cha mẹ vợ với con dâu, con rể; ông bà với cháu; anh, chị, em ruột.

2.5 Thừa kế, quà tặng giữa vợ chồng, cha mẹ và con

Bất động sản nhận từ người thân kể trên được miễn thuế (Điều 18 Nghị định 253), nhưng Điều 4 Luật 109 chỉ miễn với bất động sản: cổ phiếu, phần vốn góp, ô tô, xe máy nhận thừa kế, quà tặng, kể cả từ người thân, vẫn chịu thuế (Điều 3 Luật 109), thuế suất 10% trên phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần nhận (Điều 18 Luật 109).

2.6 Lãi tiền gửi tiết kiệm tại tổ chức tín dụng, lãi trái phiếu Chính phủ, tiền bảo hiểm nhân thọ nhận được khi đáo hạn

Với hợp đồng bạn tự mua, lãi tiết kiệm, lãi trái phiếu Chính phủ và lãi bảo hiểm nhân thọ đều được miễn thuế (Điều 24 Nghị định 253). Với bảo hiểm nhân thọ có tích lũy phí do doanh nghiệp mua cho bạn, khi đáo hạn công ty bảo hiểm khấu trừ 10% trên phí tích lũy phần doanh nghiệp đóng, tính trên phần phí vượt 3 triệu đồng/tháng từ 01/01/2026 (Điều 50 Nghị định 253).

2.7 Lãi tiền gửi ngân hàng, lãi trái phiếu Chính phủ

Theo Điều 24 Nghị định 253, tiền gửi tại tổ chức tín dụng được miễn thuế theo nguyên tắc hoàn trả đủ gốc và lãi, cùng lãi trái phiếu Chính phủ và trái phiếu chính quyền địa phương. Lãi trái phiếu khác do tổ chức trong nước phát hành chịu thuế suất 5% (Điều 52), trừ trái phiếu xanh (Điều 34).

2.8 Tiền bồi thường bảo hiểm nhân thọ, tai nạn

Điều 29 Nghị định 253 miễn thuế tiền bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, sức khỏe; bồi thường tai nạn lao động; bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

2.9 Tiền lương hưu, học bổng

Nghị định 253 miễn thuế lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả và tiền do quỹ hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện chi trả (Điều 27). Học bổng cần quyết định cấp và chứng từ (Điều 28).

3. Căn cứ pháp lý và cập nhật mới nhất

Danh mục các khoản thu nhập không chịu thuế TNCN trong bài dựa trên:

  • Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026), thay Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12

  • Luật số 09/2026/QH16 ngày 24/04/2026, sửa đổi Luật số 109/2025/QH15

  • Văn bản hợp nhất số 112/VBHN-VPQH ngày 20/05/2026 của Văn phòng Quốc hội

  • Nghị định số 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ (hiệu lực 01/07/2026), thay Nghị định số 65/2013/NĐ-CP

  • Thông tư số 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực 01/07/2026), thay Thông tư số 111/2013/TT-BTC

Riêng thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (Điều 29 Luật 109).

4. Thu nhập không chịu thuế khác gì khoản được trừ khi tính thuế?

Thu nhập không chịu thuế không được đưa vào thu nhập chịu thuế ngay từ đầu. Các khoản được trừ khi tính thuế TNCN được trừ khỏi thu nhập chịu thuế trước khi nhân với thuế suất:

  • Giảm trừ gia cảnh: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Điều 10 Luật 109)

  • Bảo hiểm bắt buộc; hưu trí, nhân thọ tối đa 3 triệu đồng/tháng (Điều 46 Nghị định 253)

  • Từ thiện; khám chữa bệnh tối đa 23 triệu, giáo dục tối đa 24 triệu đồng/năm, đều trong nước (Điều 49 Nghị định 253)

Ví dụ minh họa: tiền ăn trưa bằng tiền 1.500.000đ thì 1.200.000đ không tính thuế, 300.000đ cộng vào thu nhập chịu thuế. Với lương chịu thuế 20.000.000đ, thu nhập chịu thuế là 20.300.000đ, trừ giảm trừ bản thân 15.500.000đ còn 4.800.000đ tính thuế. Ví dụ chưa tính bảo hiểm bắt buộc và người phụ thuộc.

Biểu đồ thác nước minh họa cách tính thu nhập tính thuế khi tiền ăn trưa vượt 1,2 triệu

Biểu đồ thác nước minh họa cách tính thu nhập tính thuế khi tiền ăn trưa vượt 1,2 triệu

5. Lưu ý khi kê khai để không bỏ sót khoản không chịu thuế

  • Rà soát kỹ các nguồn thu nhập: Đối chiếu bảng lương, hợp đồng và các quyết định nội bộ để xác định đúng khoản nào không phải chịu thuế TNCN, tránh tình trạng nộp thừa khi quyết toán.

  • Lưu trữ đầy đủ chứng từ: Dù là khoản được miễn thuế, cơ quan thuế vẫn có thể yêu cầu giải trình khi cần. Hãy chủ động giữ lại giấy tờ liên quan như quyết định cử đi học, quyết định cấp học bổng hay chứng từ nhận kiều hối.

  • Tự kiểm tra lương thực nhận (Net): Bạn có thể tính nhanh mức thu nhập thực tế sau thuế bằng Công cụ tính lương ngay trên Trung Tâm Tài Chính.

6. Câu hỏi thường gặp về thu nhập không chịu thuế TNCN

Thu nhập không chịu thuế TNCN có phải kê khai không?

Với phần lớn các khoản thì không, vì chúng nằm ngoài thu nhập chịu thuế. Riêng bán nhà ở, đất ở chỉ có một thì bạn tự kê khai và chịu trách nhiệm (Điều 19 Nghị định 253).

Lãi tiết kiệm ngân hàng có phải chịu thuế TNCN không?

Không. Lãi tiền gửi bằng đồng Việt Nam, vàng, ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được miễn thuế TNCN theo Điều 24 Nghị định 253, dưới các hình thức không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi.

Thu nhập từ nông nghiệp có luôn được miễn thuế không?

Không. Bạn được miễn khi trực tiếp sản xuất, sản phẩm chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường, có quyền sử dụng đất hoặc mặt nước hợp pháp, cư trú tại xã nơi sản xuất hoặc xã giáp ranh (Điều 21 Nghị định 253). Không đủ điều kiện thì tính thuế như thu nhập kinh doanh.

Tiền thừa kế nhà đất có bị tính thuế TNCN không?

Không, nếu là bất động sản nhận giữa vợ chồng, cha mẹ và con, ông bà và cháu, anh chị em ruột, hoặc giữa cha mẹ chồng, cha mẹ vợ với con dâu, con rể (Điều 18 Nghị định 253). Ngoài nhóm này, bạn chịu thuế 10% trên phần vượt 20 triệu đồng mỗi lần nhận (Điều 18 Luật 109).

Nếu thu nhập được miễn thuế mà vẫn bị trừ thuế thì phải làm gì?

Bạn có thể liên hệ bộ phận nhân sự hoặc kế toán nơi chi trả, kèm chứng từ như bảng lương, quyết định hoặc hợp đồng. Chưa giải quyết được thì hỏi cơ quan thuế cách điều chỉnh hoặc hoàn lại phần thuế đã khấu trừ.

Nắm rõ các khoản thu nhập không chịu thuế TNCN giúp bạn đọc bảng lương chính xác hơn và tránh nộp thừa khi quyết toán. Xem ngay Blog Tài chính để được cập nhật nhiều thông tin mới nhất về tài chính bạn nhé!

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ MoMo theo 3 cách:

  • Hotline: 1900 54 54 41 (1.000đ/phút)

  • Email: [email protected]

  • Tính năng Trợ giúp: Đăng nhập MoMo >> Chọn biểu tượng Trợ giúp hoặc nhập từ khóa “trợ giúp” vào ô tìm kiếm.

Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn thuế hoặc tư vấn đầu tư.