Làm sao biết khi nào phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

  • Thuế phát sinh khi thu nhập tính thuế lớn hơn 0 đồng sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh.

  • Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng mỗi người phụ thuộc.

  • Người độc thân đóng bảo hiểm 10,5% bắt đầu chịu thuế từ khoảng 17,3 triệu đồng lương gross/tháng.

  • Hợp đồng lao động từ 03 tháng: nơi trả lương trừ thuế theo biểu 5 bậc, thuế suất từ 5% đến 35%.

  • Quyết toán hằng năm: chậm nhất cuối tháng thứ 3 nếu ủy quyền cho công ty, cuối tháng thứ 4 nếu tự làm.

1. Khi nào phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

Khi nào phải đóng thuế thu nhập cá nhân

Khi nào phải đóng thuế thu nhập cá nhân

Với tiền lương, tiền công, nghĩa vụ đóng thuế phát sinh ở tháng nào thì thu nhập tính thuế tháng đó lớn hơn 0 đồng. Quy định đóng thuế thu nhập cá nhân hiện hành nằm trong Luật số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026. Riêng tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (Điều 29).

Cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch. Người có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam cũng thuộc nhóm này (Điều 2). Người không cư trú có điều kiện đóng thuế thu nhập cá nhân và cách tính khác, cần tra riêng.

Muốn biết nhanh với lương của mình, nhập lương gross và số người phụ thuộc vào công cụ tính lương Gross sang Net trên Trung Tâm Tài Chính. Công cụ trả ra lương thực nhận sau thuế và bảo hiểm.

2. Mức lương nào phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

Hai yếu tố quyết định khi nào tính thuế thu nhập cá nhân trên bảng lương: mức giảm trừ gia cảnh và số người phụ thuộc đã đăng ký.

Mức lương nào phải đóng thuế TNCN

Mức lương nào phải đóng thuế TNCN

2.1 Ngưỡng thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh

Giảm trừ gia cảnh là phần tiền trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế. Theo khoản 1 Điều 10 Luật số 109/2025/QH15, mức này là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.

2.2 Mức lương thực nhận bắt đầu bị khấu trừ thuế TNCN

Người lao động Việt Nam thường đóng bảo hiểm 10,5% lương: bảo hiểm xã hội 8%, bảo hiểm y tế 1,5% và bảo hiểm thất nghiệp 1%. Với người không có người phụ thuộc, mức lương phải đóng thuế thu nhập cá nhân bắt đầu từ khoảng 17,3 triệu đồng lương gross/tháng. Con số này là 15,5 triệu đồng chia cho 0,895, vì mỗi đồng lương gross còn 89,5% sau khi trừ bảo hiểm.

Ngưỡng này giả định toàn bộ lương gross là lương đóng bảo hiểm và không có khoản miễn thuế khác.

2.3 Trường hợp có người phụ thuộc thì ngưỡng thay đổi thế nào

Mỗi người phụ thuộc đã đăng ký nâng ngưỡng thêm khoảng 6,9 triệu đồng lương gross, vì khoản giảm trừ 6,2 triệu đồng cũng chia cho 0,895.

Số người phụ thuộc

Tổng giảm trừ gia cảnh/tháng

Lương gross bắt đầu chịu thuế (khoảng)

0

15,5 triệu đồng

17,3 triệu đồng

1

21,7 triệu đồng

24,2 triệu đồng

2

27,9 triệu đồng

31,2 triệu đồng

3

34,1 triệu đồng

38,1 triệu đồng

3. Công thức tính thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân

Thu nhập tính thuế của tháng bằng tổng thu nhập trừ các khoản miễn thuế, giảm trừ gia cảnh và bảo hiểm bắt buộc. Kết quả dương thì mới áp biểu thuế 5 bậc.

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập - Các khoản miễn thuế - Giảm trừ gia cảnh - Bảo hiểm bắt buộc

Đây là căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân của từng tháng. Thu nhập chịu thuế là phần thu nhập thuộc diện tính thuế, còn kết quả sau giảm trừ gọi là thu nhập tính thuế.

Điều 4 Luật số 109/2025/QH15 nêu 21 khoản miễn thuế. Người đi làm hay gặp lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm trong hạn mức của Bộ luật Lao động (Điều 26 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP). Theo các quy định tính thuế thu nhập cá nhân này, lương tính thuế thu nhập cá nhân thấp hơn tổng lương nhận được.

4. 3 bước tính thuế thu nhập cá nhân qua ví dụ thực tế

Giả định: cá nhân cư trú, lương gross 32.700.000đ/tháng, không người phụ thuộc, đóng bảo hiểm 10,5% trên toàn bộ lương, không có khoản miễn thuế khác.

Minh họa cách tính thuế với lương gross 32.700.000đ/tháng

Minh họa cách tính thuế với lương gross 32.700.000đ/tháng

Bước 1: xác định tổng thu nhập trước thuế

Tổng thu nhập trong tháng là 32.700.000đ.

Bước 2: trừ các khoản giảm trừ được phép

Bảo hiểm bắt buộc: 32.700.000 x 10,5% = 3.433.500đ. Giảm trừ bản thân: 15.500.000đ. Tổng giảm trừ là 18.933.500đ, nên thu nhập tính thuế còn 32.700.000 - 18.933.500 = 13.766.500đ.

Bước 3: áp bậc thuế lũy tiến để ra số tiền phải nộp

Khoản 2 Điều 9 Luật số 109/2025/QH15 chia thu nhập tính thuế theo tháng thành 5 bậc. Lũy tiến từng phần nghĩa là mỗi bậc chỉ áp thuế suất cho phần thu nhập thuộc bậc đó.

Bậc

Thu nhập tính thuế/tháng

Thuế suất

1

Đến 10 triệu đồng

5%

2

Trên 10 đến 30 triệu đồng

10%

3

Trên 30 đến 60 triệu đồng

20%

4

Trên 60 đến 100 triệu đồng

30%

5

Trên 100 triệu đồng

35%

Mức 13.766.500đ rơi vào bậc 2. Phần 10.000.000đ đầu chịu 5%, bằng 500.000đ.

Phần còn lại 3.766.500đ chịu 10%, bằng 376.650đ. Thuế thu nhập cá nhân phải nộp là 876.650đ. Lương thực nhận là 32.700.000 - 3.433.500 - 876.650 = 28.389.850đ.

Lưu ý: Ví dụ mang tính minh họa theo giả định nêu trên, không phải tư vấn thuế. Số thuế thực tế khác nếu có người phụ thuộc, khoản miễn thuế hoặc mức lương đóng bảo hiểm khác.

Phần lương thực nhận này bạn có thể phân bổ theo quy tắc 50/30/20: 50% thiết yếu, 30% mong muốn, 20% tiết kiệm để tối ưu tài chính, bắt đầu hành trình tích sản từ bước phân chia dòng tiền hiệu quả!

5. Thời điểm khấu trừ và quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Biết khi nào phải nộp thuế thu nhập cá nhân giúp tính trước lương thực nhận. Thuế đi qua 2 bước: công ty khấu trừ (trừ thuế vào lương trước khi trả) hằng tháng, rồi quyết toán (tổng kết thuế cả năm) đầu năm sau.

Các mốc thời gian cần lưu ý

Các mốc thời gian cần lưu ý

5.1 Khi nào doanh nghiệp khấu trừ thuế hàng tháng

Hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên thì nơi trả lương khấu trừ thuế theo biểu 5 bậc ngay khi trả lương. Quy định này áp dụng cả khi ký hợp đồng ở nhiều nơi (Điều 50 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP). Đó là lúc khi nào bị trừ thuế thu nhập cá nhân hiện trên phiếu lương.

Không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 03 tháng thì bên trả tiền khấu trừ 10% mỗi lần trả từ 5 triệu đồng trở lên (khoản 2 Điều 50). Trước 01/7/2026, mốc này là 2 triệu đồng/lần. Các quy định trừ thuế thu nhập cá nhân này khác biểu 5 bậc.

5.2 Thời hạn quyết toán thuế TNCN cuối năm

Theo khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, áp dụng cho kỳ quyết toán năm 2025 làm trong năm 2026, hạn nộp hồ sơ như sau. Nếu ủy quyền cho nơi trả thu nhập thì chậm nhất ngày cuối tháng thứ 3 sau khi hết năm dương lịch (31/3). Nếu tự quyết toán thì chậm nhất cuối tháng thứ 4 (30/4). Đây là mốc chính trong quy định về nộp thuế thu nhập cá nhân hằng năm.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026, nên cần xem lại mốc hạn trước kỳ quyết toán năm 2026.

5.3 Trường hợp được hoàn thuế và tự quyết toán

Thuế đã khấu trừ cao hơn số phải nộp thì phần chênh lệch được hoàn hoặc bù trừ vào kỳ sau. Muốn nhận, cần làm hồ sơ quyết toán (khoản 1 Điều 51 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP).

Công ty quyết toán thay khi người lao động chỉ có một nguồn lương theo hợp đồng từ 03 tháng trở lên và đang làm tại đó (khoản 2 Điều 51). Người có nhiều nơi trả lương, hoặc đề nghị giảm thuế, giảm trừ, phải tự quyết toán (khoản 3 Điều 51).

Theo dõi thu nhập để chủ động với thuế thu nhập cá nhân trên MoMo

Biết trước số thuế bị trừ giúp tính được lương thực nhận trước kỳ lương, đỡ hụt tay khi tiền về thấp hơn dự tính. Công cụ tính lương Gross sang Net trên Trung Tâm Tài Chính cho ra con số đó ngay khi nhập lương.

Xem thêm:

6. Câu hỏi thường gặp về thuế thu nhập cá nhân

Có nhiều nguồn thu nhập thì tính thuế thu nhập cá nhân thế nào?

Mỗi nơi ký hợp đồng từ 03 tháng trở lên khấu trừ thuế theo biểu 5 bậc trên phần lương nơi đó trả. Khi quyết toán, thu nhập ở mọi nơi được cộng lại rồi trừ số thuế đã khấu trừ. Vì vậy số thuế thực tế có thể cao hơn tổng số đã bị trừ.

Người phụ thuộc được giảm trừ bao nhiêu khi tính thuế?

Theo điểm b khoản 1 Điều 10 Luật số 109/2025/QH15, mỗi người phụ thuộc đã đăng ký được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, cộng thêm vào 15,5 triệu đồng/tháng của bản thân. Chỉ người đủ điều kiện và đã đăng ký mới được tính.

Freelancer, người làm tự do có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không?

Có thể phải đóng, tùy cách nhận tiền. Nhận từng lần không có hợp đồng lao động thì bên trả khấu trừ 10% với khoản từ 5 triệu đồng/lần trở lên. Thu nhập kinh doanh tính theo quy tắc riêng theo Luật số 09/2026/QH16.

Không đóng thuế thu nhập cá nhân đúng hạn có bị phạt không?

Có thể bị phạt. Nộp chậm hồ sơ quyết toán bị xử phạt vi phạm hành chính, nộp chậm tiền thuế bị tính tiền chậm nộp theo số ngày chậm. Mức cụ thể theo văn bản xử phạt về thuế đang có hiệu lực.

Đóng thừa thuế thu nhập cá nhân thì lấy lại thế nào?

Ghi đề nghị hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau khi làm hồ sơ quyết toán (khoản 1 Điều 51 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP). Cơ quan thuế đối chiếu số đã khấu trừ với số phải nộp rồi xử lý phần chênh lệch theo đề nghị đó.

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ MoMo theo 3 cách:

  • Hotline: 1900 54 54 41 (1.000đ/phút)

  • Email: [email protected]

  • Tính năng Trợ giúp: Đăng nhập MoMo >> Chọn biểu tượng Trợ giúp hoặc nhập từ khóa "trợ giúp" vào ô tìm kiếm.

Lưu ý: Thông tin trong bài mang tính tổng hợp và tham khảo, dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm đăng tải, không thay thế tư vấn tài chính, pháp lý hoặc thuế cá nhân hóa từ chuyên gia hay tổ chức được cấp phép. Số liệu và quy định có thể thay đổi theo thời gian; nên đối chiếu văn bản pháp luật mới nhất hoặc liên hệ cơ quan thuế trước khi ra quyết định.