Miễn trừ trách nhiệm:

Thông tin trong bài mang tính tổng hợp và tham khảo, được biên soạn dựa trên quy định pháp luật hiện hành và các nguồn nghiên cứu/khảo sát thị trường tại thời điểm đăng tải, không thay thế cho tư vấn tài chính, pháp lý hoặc đầu tư cá nhân hóa từ chuyên gia/tổ chức được cấp phép. Số liệu, mức phí, lãi suất và quy định có thể thay đổi theo thời gian; người đọc nên đối chiếu với văn bản pháp luật/nguồn chính thức mới nhất hoặc liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ tài chính liên quan trước khi ra quyết định.

Nhìn vào bảng lương mỗi tháng, nhiều người thường bối rối khi thấy số tiền thực nhận bị trừ một khoản thuế thu nhập cá nhân không nhỏ. Theo quy định pháp luật hiện hành, giảm trừ thuế thu nhập cá nhân là các khoản chi phí sinh hoạt gia đình, bảo hiểm bắt buộc và đóng góp xã hội được trừ thẳng vào thu nhập chịu thuế trước khi tính số tiền thuế phải nộp, giúp người lao động giảm số thuế phải đóng.

  • Mức giảm trừ gia cảnh: Giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc hợp lệ.

  • Bảo hiểm trừ vào lương: Toàn bộ 10,5% lương đóng bảo hiểm bắt buộc (8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN) được trừ trực tiếp trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.

  • Quỹ hưu trí tự nguyện: Được khấu trừ thêm tối đa 01 triệu đồng/tháng (12 triệu đồng/năm) khỏi thu nhập chịu thuế.

  • Đóng góp cộng đồng: Các khoản tài trợ từ thiện, nhân đạo, khuyến học có hóa đơn chứng từ hợp pháp được giảm trừ toàn bộ vào thu nhập tính thuế.

Bản chất và vai trò của giảm trừ thuế thu nhập cá nhân

Giảm trừ thuế thu nhập cá nhân là cơ chế pháp lý cho phép người lao động khấu trừ chi phí sinh hoạt tối thiểu, bảo hiểm an sinh và trách nhiệm xã hội ra khỏi tổng thu nhập chịu thuế trước khi nhân với thuế suất. Bản chất của quy định này là bảo đảm người nộp thuế giữ lại đủ kinh phí trang trải cuộc sống cơ bản của bản thân và gia đình trước khi thực hiện nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Quy trình xác định nghĩa vụ thuế tuân theo công thức luật định:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ

Trong đó, tổng các khoản giảm trừ khi tính thuế tncn gồm 3 nhóm chính: giảm trừ gia cảnh, các khoản đóng bảo hiểm cùng quỹ hưu trí tự nguyện, và các khoản đóng góp từ thiện nhân đạo. Khi các khoản được giảm trừ khi tính thuế TNCN càng nhiều, phần thu nhập tính thuế còn lại càng thấp, kéo theo số tiền thuế phải nộp hàng tháng giảm đi rõ rệt.

Nắm vững từng khoản giảm trừ giúp người lao động chủ động kê khai đúng, tránh bị khấu trừ thừa tiền thuế tại nguồn trong năm. Để theo dõi tiền lương thực nhận sau khi cơ quan chi trả đã trừ bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân, người dùng có thể sử dụng Trung Tâm Tài Chính trên MoMo. Công cụ này ghi nhận dòng tiền chuyển về tài khoản ngân hàng, giúp thống kê thu nhập thực tế mà không cần ghi chép sổ sách thủ công.

Chọn phương pháp phân bổ

Quy tắc 50/30/20 - Phổ biến nhất, dễ bắt đầu ngay. Phù hợp người đi làm muốn vừa sống tốt, vừa tích lũy mà không cần theo dõi phức tạp.

TỔNG THU NHẬP15 triệuNet / tháng
Danh mụcTỷ lệSố tiền

Giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc

Giảm trừ gia cảnh là khoản giảm trừ thuế thu nhập cá nhân có giá trị lớn nhất đối với đa số người nhận tiền lương, tiền công.

Nhóm giảm trừ

Mức giảm trừ quy định

Điều kiện áp dụng

Lưu ý bắt buộc

Bản thân người nộp thuế

15,5 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).

Áp dụng tự động cho người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công

Người có nhiều nguồn thu nhập chỉ được tính giảm trừ bản thân tại một nơi chi trả

Người phụ thuộc

6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.

Phải đăng ký mã số thuế và có hồ sơ chứng minh quan hệ phụ dưỡng hợp lệ

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ 1 lần cho 1 người nộp thuế duy nhất

Đối tượng người phụ thuộc theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

  • Con chưa thành niên (dưới 18 tuổi).

  • Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.

  • Con đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc dạy nghề, không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1 triệu đồng.

  • Cha đẻ, mẹ đẻ, cha mẹ vợ hoặc chồng đã hết tuổi lao động, hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật không có khả năng lao động và có thu nhập bình quân không vượt quá 01 triệu đồng/tháng.

Một sai lầm rất phổ biến là hai vợ chồng cùng đăng ký giảm trừ cho một người con. Cơ quan thuế quản lý dữ liệu người phụ thuộc theo mã định danh cá nhân nên hệ thống sẽ phát hiện việc trùng lặp này khi quyết toán, dẫn đến việc bị truy thu phần tiền thuế tính thiếu và phạt chậm nộp.

Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc và hưu trí tự nguyện

Tiền đóng bảo hiểm bắt buộc theo tỷ lệ trừ trực tiếp vào lương Gross hàng tháng được loại trừ toàn bộ khỏi thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.

  1. Bảo hiểm xã hội (BHXH): Tỷ lệ trích nộp là 8% tính trên mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.

  2. Bảo hiểm y tế (BHYT): Tỷ lệ trích nộp là 1,5% tính trên tiền lương tháng đóng bảo hiểm y tế.

  3. Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Tỷ lệ trích nộp là 1% tính trên tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Bên cạnh bảo hiểm bắt buộc, nhà nước khuyến khích tích lũy an sinh dài hạn bằng cách cho phép giảm trừ khoản đóng vào quỹ hưu trí tự nguyện hoặc quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện. Mức trích đóng được trừ vào thu nhập chịu thuế tối đa là 01 triệu đồng/tháng (tương đương 12 triệu đồng/năm) cho mỗi người lao động, kể cả trường hợp tham gia nhiều quỹ khác nhau.

Các loại bảo hiểm thương mại thông thường như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe mua ngoài từ các công ty bảo hiểm tư nhân không nằm trong danh mục bảo hiểm được trừ khi tính thuế tncn. Người lao động cần đối chiếu kỹ bảng lương do phòng nhân sự cung cấp để kiểm tra xem đơn vị sử dụng lao động đã tính đủ các khoản giảm trừ bảo hiểm theo tỷ lệ luật định hay chưa.

Giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện nhân đạo

Các khoản chi đóng góp cho cộng đồng thông qua các tổ chức hợp pháp được khấu trừ trực tiếp khi xác định thuế thu nhập cá nhân.

  • Đúng cơ sở tiếp nhận: Đóng góp vào cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa được thành lập hợp pháp theo quy định.

  • Đúng quỹ pháp nhân: Tài trợ cho các quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoạt động, không áp dụng cho các hoạt động thiện nguyện tự phát của cá nhân trên mạng xã hội.

  • Chứng từ thu tiền hợp pháp: Người nộp thuế phải có phiếu thu, biên lai nhận tiền hoặc chứng từ chuyển khoản ghi nhận số tiền đóng góp do tổ chức tiếp nhận phát hành trong năm tính thuế đó.

  • Giới hạn mức trừ: Mức khấu trừ tối đa không vượt quá thu nhập tính thuế của năm phát sinh khoản đóng góp.

Nhiều người thường ủng hộ tiền trực tiếp cho các cá nhân đứng ra kêu gọi cứu trợ thiên tai trên mạng xã hội nhưng không thể dùng khoản tiền đó để giảm thuế thu nhập cá nhân. Quy định yêu cầu bắt buộc phải chuyển tiền qua tài khoản của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ hoặc các quỹ pháp nhân có thẩm quyền cấp biên lai thu tiền hợp lệ để làm hồ sơ quyết toán.

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc và lưu trữ hồ sơ giảm trừ

Đăng ký người phụ thuộc là thủ tục bắt buộc để cơ quan thuế cấp mã số thuế và tính giảm trừ cho người lao động.

  1. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh:

Điền tờ khai đăng ký người phụ thuộc theo mẫu quy định của cơ quan thuế. Kèm theo bản sao Căn cước công dân hoặc Giấy khai sinh của con, giấy tờ xác nhận tình trạng khuyết tật hoặc xác nhận của nhà trường nếu con đang học đại học.

  1. Nộp hồ sơ qua đơn vị chi trả thu nhập:

Gửi bộ hồ sơ trực tiếp cho phòng nhân sự hoặc kế toán doanh nghiệp nơi đang làm việc để công ty tổng hợp, nộp trực tuyến lên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.

  1. Tự nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia:

Trường hợp tự thực hiện, truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc trang thuedientu.gdt.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử, chọn dịch vụ đăng ký người phụ thuộc và tải lên các tệp hồ sơ đính kèm.

  1. Kiểm tra kết quả và lưu trữ hồ sơ:

Theo dõi phản hồi để nhận mã số thuế người phụ thuộc do cơ quan thuế phê duyệt. Lưu trữ toàn bộ bản cứng giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi dưỡng trong tối thiểu 10 năm theo Luật Quản lý thuế để phục vụ công tác thanh tra, quyết toán thuế sau này.

Tip

Người nộp thuế được đăng ký người phụ thuộc muộn trong năm và vẫn được tính giảm trừ từ tháng phát sinh trách nhiệm nuôi dưỡng thực tế khi làm thủ tục quyết toán thuế năm. Việc chuẩn bị sớm đầy đủ giấy tờ giúp tránh tình trạng dồn ứ hồ sơ vào hạn chót tháng 4 hàng năm.

Tối ưu hóa dòng tiền cá nhân và lập kế hoạch ngân sách sau thuế

Quản lý tốt các khoản giảm trừ giúp người lao động giữ lại được nhiều tiền hơn từ thu nhập mỗi tháng. Theo khảo sát Chỉ số Năng lực Tài chính 2026 của công ty bảo hiểm Sun Life công bố vào tháng 7/2026, có đến 84% người Việt Nam cho biết lạm phát khiến chi tiêu hàng tháng khó khăn hơn rõ rệt và 61% người được hỏi không có kế hoạch tài chính quá 1 năm.

Để tiền lương không bị hao hụt nhanh chóng sau khi nhận về, bạn có thể áp dụng mô hình phân bổ ngân sách 50/30/20:

  • 50% cho nhu cầu thiết yếu: Dành cho các khoản chi cố định như tiền thuê nhà, tiền ăn uống, điện nước và chi phí học tập của con cái.

  • 30% cho chi tiêu linh hoạt: Dùng cho mua sắm cá nhân, giải trí, gặp gỡ bạn bè và tái tạo sức lao động.

  • 20% cho tích lũy và đầu tư: Xây dựng quỹ khẩn cấp tương đương 3 đến 6 tháng chi tiêu cơ bản trước khi chuyển tiền sang các kênh sinh lời dài hạn.

Thay vì theo dõi rời rạc trên nhiều ứng dụng ngân hàng, người dùng có thể sử dụng Trung Tâm Tài Chính trên MoMo để quản lý tài sản tập trung. Nền tảng hỗ trợ gom số dư từ nhiều tài khoản ngân hàng liên kết về cùng một nơi, phân tích chi tiêu tự động và cung cấp công cụ tích lũy an toàn với các khoản tiền nhàn rỗi nhỏ. MoMo đạt chứng nhận an toàn thông tin quốc tế ISO/IEC 27001 và được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, giúp việc quản lý dòng tiền hàng ngày bảo mật hơn.

Câu hỏi thường gặp

Mức giảm trừ gia cảnh hiện nay là bao nhiêu?

Mức giảm trừ gia cảnh quy định cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm), mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (52,8 triệu đồng/năm) căn cứ theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Một người phụ thuộc có thể đăng ký giảm trừ cho hai người nộp thuế không?

Không. Theo nguyên tắc của Luật Thuế thu nhập cá nhân, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế duy nhất trong cùng một kỳ tính thuế. Nếu cả cha và mẹ đều đi làm, hai người phải tự thỏa thuận để đăng ký người con cho một bên giảm trừ.

Đóng bảo hiểm nhân thọ tư nhân có được giảm trừ thuế thu nhập cá nhân không?

Khoản tiền đóng bảo hiểm nhân thọ thông thường không được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế khi tính thuế thu nhập cá nhân. Pháp luật chỉ cho phép khấu trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc theo luật định và khoản đóng vào quỹ hưu trí tự nguyện với mức tối đa 01 triệu đồng/tháng.

Tiền phụ cấp ăn trưa và trang phục có thuộc các khoản giảm trừ không?

Tiền ăn trưa giữa ca và phụ cấp trang phục bằng tiền không thuộc nhóm các khoản giảm trừ. Các khoản phụ cấp này được xếp vào nhóm thu nhập không chịu thuế theo định mức quy định của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Bộ Tài chính, nên được loại trừ ra trước khi xác định thu nhập chịu thuế.

Đăng ký người phụ thuộc muộn trong năm có được tính giảm trừ từ đầu năm không?

Người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc muộn vẫn được tính giảm trừ kể từ tháng thực tế phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi thực hiện quyết toán thuế vào cuối năm. Tuy nhiên, người lao động cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ, giấy tờ hợp pháp chứng minh quan hệ phụ dưỡng hợp lệ trong giai đoạn đó.

Đóng góp ủng hộ đồng bào bị bão lũ có được giảm trừ thuế không?

Các khoản đóng góp ủng hộ khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ được giảm trừ toàn bộ vào thu nhập chịu thuế nếu người nộp thuế chuyển tiền qua các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, cơ quan báo chí chính thống hoặc các quỹ từ thiện được cấp phép, kèm theo biên lai hoặc phiếu thu tiền hợp pháp.

Caution

Thông tin trong bài viết cung cấp kiến thức nền tảng về pháp luật thuế và tài chính cá nhân tại Việt Nam, không đại diện cho ý kiến hay cam kết dịch vụ của bất kỳ cơ quan thuế, ngân hàng hay tổ chức tài chính nào. Người nộp thuế cần liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý thuế địa phương hoặc đơn vị chi trả thu nhập để được hướng dẫn xử lý từng trường hợp cụ thể.